Documents of Breathing | Πάσκουα Βοργιά & Παύλος Φυσάκης στον Φιλολογικό Σύλλογο “Παρνασσός”
Μια έκθεση-συλλογή θραυσμάτων μνημοσύνης. Με το Documents of Breathing η Πάσκουα Βοργιά και ο Παύλος Φυσάκης αναζητούν τα ακροσφαλή στηρίγματα της μνήμης.
Η έκθεση “Documents of Breathing” έρχεται για να μετατρέψει καθημερινές ιστορίες σε Ιστορία -και το αντίστροφο.
Οι ίδιοι περιγράφουν το έργο τους ως μια συλλογή από θραύσματα μνημοσύνης (αρχειακά ίχνη, οικογενειακά κειμήλια, ιστορικά ντοκουμέντα) που ανευρίσκονται και δομούνται με τρόπο συνειρμικό, προσωπικό και συλλογικό. Αυτό το «ανοιχτό αρχείο», όπως το ονομάζουν, χωρίζεται σε δέκα κεφάλαια και αναφέρεται σε δύο ανολοκλήρωτα πρότζεκτ του μοντερνισμού: το Passagen-Werk του Walter Benjamin και το Bilderatlas Mnemosyne του Aby Warburg. Τα Τεκμήρια αναπνοής είναι μια ασυνήθιστη έκθεση φωτογραφίας. Κάθε φορά παρουσιάζεται διαφορετικά, αλλά πάντα σαν ανοιχτό βιβλίο. Ο τίτλος της έκθεσης, δανεισμένος από ένα αρχαίο αιγυπτιακό ταφικό κείμενο, ένα ξόρκι δηλαδή που δίνει στον νεκρό το δικαίωμα στη μεταθανάτια ζωή, δηλώνει την αρχειακή διάσταση του έργου αλλά και μια εσωτερική αντίφαση.
Πάσκουα Βοργιά – Παύλος Φυσάκης
Ενώ τα Τεκμήρια αναπνοής είναι τεκμήρια πνοής και δημιουργούν ένα άνοιγμα προς τη ζωή, ταυτόχρονα συνομιλούν με τους νεκρούς. Στις επιβιώσιμες εικόνες που συλλέγουν και υπομνηματίζουν η Βοργιά και ο Φυσάκης, το παρόν και το παρελθόν, το προσωπικό και το συλλογικό είναι αδιαχώριστα. Ένα έργο θεωρητικά τεκμηριωμένο, που δεν σου επιτρέπει να αμφισβητήσεις τις προθέσεις και τις γνώσεις των δημιουργών του. Από μία άποψη, η ιδανική ανάγνωσή του κρύβεται στην ίδια τη θραυσματική δομή του, στην κατασκευαστική λογική που το διέπει, στις αναφορές στον Benjamin και στον Warburg, στο κολλάζ και στο μοντάζ αντίστοιχα. Δεν είναι τυχαίο ότι ανάμεσα στις εικόνες της έκθεσης περιλαμβάνεται και ένα υπερκείμενο, που λειτουργεί κι αυτό ως φωτογραφία.
Με άλλα λόγια, το κείμενο που θα ερμηνεύει αποτελεσματικά και ευφάνταστα τα Τεκμήρια αναπνοής δεν είναι παρά μια συλλογή από παραθέματα, αποσπάσματα κειμένων από διάφορους συγγραφείς, που δημιουργούν μια πολυφωνική ανάγνωση…. Στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης στο Ρέθυμνο, όπου πρωτοπαρουσιάστηκε η έκθεση το 2022, ο θεατής ακολουθούσε μια διαδρομή ανακαλύπτοντας σταδιακά τις εικόνες κατά την περιήγησή του στις αίθουσες του μουσείου. Στον «Παρνασσό» παρουσιάζεται μια εναλλακτική εκδοχή, που λαμβάνει υπόψη την αισθητική και την ιστορία του εκθεσιακού χώρου. Τώρα πια έχεις την ευκαιρία να δεις τις εικόνες συγκεντρωμένες, ως μέρος μιας ιδιωτικής πινακοθήκης, που αποτελεί κατάλοιπο ενός ονειρικού κόσμου.
Τα Τεκμήρια αναπνοής είναι ένα κατεξοχήν αφομοιωτικό έργο. Δεν αναφέρεται σε τετελεσμένα γεγονότα. Έτσι, μια τραγωδία όπως αυτή στα Τέμπη, παρότι δεν περιλαμβάνεται στα εκτιθέμενα φωτογραφικά θραύσματα –που μνημονεύουν, μεταξύ άλλων, το περιβαλλοντικό έγκλημα στις Σκουριές Χαλκιδικής, την καταστροφική φωτιά στο Μάτι, τους πρόσφυγες που θαλασσοπνίγονται στη Μεσόγειο, τη δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου και τις ταραχές του Δεκεμβρίου 2008 στην Ελλάδα, τη δικτατορία των συνταγματαρχών και τον Εμφύλιο–, κατά έναν περίεργο τρόπο αφομοιώνεται και στοιχειώνει την έκθεση. Και το ίδιο ισχύει και για άλλα γεγονότα του παρελθόντος ή του μέλλοντος, τα οποία έρχονται να συμπληρώσουν το ανοιχτό αρχείο της Βοργιά και του Φυσάκη. Ο θεατής καλείται να περιηγηθεί στα δέκα κεφάλαια της έκθεσης φτιάχνοντας με αυτές τις ετερόκλητες εικόνες μια πειστική συνάφεια, μια αφήγηση που να τον αφορά και με την οποία να ταυτίζεται.
Στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης στο Ρέθυμνο, όπου πρωτοπαρουσιάστηκε η έκθεση το 2022, ο θεατής ακολουθούσε μια διαδρομή ανακαλύπτοντας σταδιακά τις εικόνες κατά την περιήγησή του στις αίθουσες του μουσείου. Στον «Παρνασσό» παρουσιάζεται μια εναλλακτική εκδοχή, που λαμβάνει υπόψη την αισθητική και την ιστορία του εκθεσιακού χώρου. Τώρα πια έχεις την ευκαιρία να δεις τις εικόνες συγκεντρωμένες, ως μέρος μιας ιδιωτικής πινακοθήκης, που αποτελεί κατάλοιπο ενός ονειρικού κόσμου.
Χριστόφορος Μαρίνος, Ιστορικός τέχνης και επιμελητής
Πάσκουα Βοργιά – Παύλος Φυσάκης – Documents of Breathing – Dream City: Άτιτλο
Info:
Διάρκεια έκθεσης: από 20/04/2023 έως 17/05/2023
κάθε Πέμπτη, Παρασκευή 11:00-20:00
κάθε Σάββατο 11:00-19:00
κάθε Δευτέρα, Τετάρτη, Κυριακή 11:00-15:00
Αίθουσα Τέχνης – Φιλολογικός Σύλλογος Παρνασσός (Πλ. Αγίου Γεωργίου, Καρύτση 8)
ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ: Είσοδος ελεύθερη
Συντελεστές:
Διοργάνωση Έκθεσης: Στέγη Ιδρύματος Ωνάση, Kolektiv8
Επιμέλεια: Πάσκουα Βοργιά, Παύλος Φυσάκης
Επιμελητικό Κείμενο: Χριστόφορος Μαρίνος
Αρχιτεκτονικός Σχεδιασμός: Πάνος Δραγώνας
Γραφιστικός Σχεδιασμός: Ιωάννης Μαρκάκης
Επεξεργασία Βίντεο: Νίκος Μάρκου
Κατασκευή Βιβλίου-Koυτιού: Ευαγγέλια Μπίζα
Οργάνωση Παραγωγής: Έλενα Ντόσα
Συντονισμός Εγκατάστασης, Art Handling: Βαγγέλης Τάτσης
Εκτυπώσεις Έργων: Παύλος Φυσάκης
Κάδρα: Sdralis Artworks
Κατασκευή Δωματίου: Fanol Ndoni
Bio
Πάσκουα Βοργιά
Η Πάσκουα Βοργιά είναι υπότροφος του Ιδρύματος Ωνάση και του Fulbright.
Σπούδασε πολιτιστική διαχείριση (ΜΑ) στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, οργανωτική ψυχολογία στο πανεπιστήμιο Columbia (Νέα Υόρκη) και ψυχολογία στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Στο παρελθόν έχει εργαστεί ως ανεξάρτητη παραγωγός ντοκιμαντέρ και κειμενογράφος. Από το 2011 μέχρι το 2019 ήταν μέλος της καλλιτεχνικής κολεκτίβας Depression Era, η οποία περιλαμβάνει 25 καλλιτέχνες, φωτογράφους, συγγραφείς και ερευνητές, και στο πλαίσιο της οποίας συν-επιμελήθηκε και διοργάνωσε εκθέσεις, εργαστήρια και άλλες δημόσιες εκδηλώσεις και παρεμβάσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Από το φθινόπωρο του 2015 δουλεύει στο πεδίο της πολιτιστικής διαχείρισης στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, όπου συντονίζει τη σειρά Λέξεων & Σκέψεων, με συνέδρια, εκθέσεις, εργαστήρια και διεπιστημονικά φεστιβάλ, που φιλοξενούν καλλιτέχνες και διανοούμενους από όλον τον κόσμο.
Στην καλλιτεχνική της πρακτική εστιάζει στη διαλεκτική σχέση μεταξύ εικόνας και λόγου, ειδικότερα μέσα στο πλαίσιο της μαζικής κουλτούρας και του ρόλου των μίντια. Τα μέσα που χρησιμοποιεί είναι το κείμενο, η φωτογραφία και το βίντεο.
Παύλος Φυσάκης
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1969. Διδάσκει φωτογραφία στη σχολή φωτογραφίας Focus School of Art και είναι καλλιτεχνικός διευθυντής του Μεσογειακού Φεστιβάλ Φωτογραφίας. Είναι ιδρυτικό μέλος της ομάδας καλλιτεχνών “Depression Era” και ιδρυτής του πολιτιστικού οργανισμού “KOLEKTIV8”.
Από το 1996 έχει συνεργαστεί ως φωτογράφος και photo editor σε περιοδικά και θέατρα, ενώ ήταν Υπεύθυνος του Φωτογραφικού Εργαστηρίου της Μονάδας Απεξάρτησης «18 Άνω» του Ψ.Ν.Α. (2003-2015).
Έργα του έχουν παρουσιαστεί σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό: Φωτογραφικό Κέντρο Αθηνών· Μπιενάλε της Νίκαιας, Γαλλία· Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης· Πολιτιστική Ολυμπιάδα Αθήνας· PhotoBiennale Θεσσαλονίκης, Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης· 2η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης· Φεστιβάλ της Arles, Γαλλία· Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης· γκαλερί a.antonopoulou.art· γκαλερί CAN· φεστιβάλ Circulation(s)-Παρίσι· Μουσείο Μπενάκη· Apollonia – Art Exchanges, Στρασβούργο· μουσείο Beaux Art, Βρυξέλλες. Το βιβλίο του, “Land Ends – Φωτογραφίζοντας τα Άκρα της Ευρώπης”, βραβεύτηκε ως το καλύτερο ελληνικό φωτογραφικό βιβλίο για το 2010. Έργα του βρίσκονται στις μόνιμες συλλογές του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης και σε ιδιωτικές συλλογές.
Μέσα από τη φωτογραφία προσπαθεί να μην ξεχάσει. Επιμένει ότι δεν υπάρχει αρκετός χρόνος.
Πάσκουα Βοργιά – Παύλος Φυσάκης – Documents of Breathing – Pothos: Άτλας 7, Φωτορομάντσο
