Luca Anzani – Όταν το λάθος στη φωτογραφία γίνεται τέχνη

Luca Anzani – Όταν το λάθος στη φωτογραφία γίνεται τέχνη

Το “λάθος” και το απρόβλεπτο της χημείας είναι αυτά που δίνουν ψυχή στην εικόνα. Η ψηφιακή τελειότητα συχνά στερείται μυστηρίου.

Luca Anzani

Ιταλός φωτογράφος με καταγωγή από τη Νάπολη, ο οποίος είναι ιδιαίτερα γνωστός για το έργο του στον χώρο της αναλογικής και πειραματικής φωτογραφίας.
Ο Luca Anzani γεννήθηκε το 1966 στη Νάπολη, όπου ζει και εργάζεται.
Απόφοιτος Φιλοσοφίας, άρχισε να ενδιαφέρεται για τη φωτογραφία ως εκφραστικό μέσο και την χρησιμοποιεί με πάθος. Λάτρης της βιομηχανικής μουσικής, κάνει τον πειραματισμό κεντρικό στοιχείο του φωτογραφικού του έργου.

Luca Anzani

Το έργο του Luca Anzani χαρακτηρίζεται από μια βαθιά αφοσίωση στην αναλογική φωτογραφία και μια διαρκή ανάγκη για πειραματισμό στον σκοτεινό θάλαμο. Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι φωτογραφίζει σχεδόν αποκλειστικά για τον εαυτό του, δίνοντας τεράστια σημασία στην υλική και χειροκίνητη διαδικασία παραγωγής της εικόνας. Αντί για τις σύγχρονες ψηφιακές ευκολίες, επιλέγει συνειδητά παραδοσιακά, ιστορικά και συχνά καταργημένα και ξεπερασμένα μέσα. Χρησιμοποιεί εξεζητημένες μεθόδους, όπως η κυανοτυπία (cyanotype), η σολαριζασιόν (solarization) και εκτυπώσεις πειραματιζόμενος συστηματικά με ληγμένα φωτογραφικά χαρτιά και παλιές χημικές φόρμουλες εμφάνισης, γεγονός που δίνει στις εικόνες του μια μοναδική, ατμοσφαιρική και ελαφρώς αλλοιωμένη υφή

Luca Anzani

Ο ίδιος λέει: ««Πάντα τραβούσα φωτογραφίες σχεδόν αποκλειστικά για τον εαυτό μου. Αυτό που αγαπώ περισσότερο είναι το υλικό της φωτογραφίας, γι’ αυτό και χρησιμοποιώ κυρίως φιλμ με παραδοσιακό και ιστορικό εξοπλισμό και τεχνικές όπως η κάμερα προβολής, το μεσαίο φορμά, η οπή pinhole, η κυανοτυπία, η ηλιακή ακτινοβολία. Η φωτογραφική μου έρευνα είχε πάντα ως στόχο τον πειραματισμό. Συχνά χρησιμοποιώ αχρησιμοποίητο εξοπλισμό επειδή με ενδιαφέρει να δουλεύω με μέσα που δεν είναι πλέον απαραίτητα χρήσιμα και πολύ συχνά τα χρησιμοποιώ με εντελώς λάθος τρόπο. Πολλές δοκιμές και πολλά λάθη, αυτό είναι που με ενδιαφέρει. Σε αντίθεση με τη λεκτική γλώσσα, η φωτογραφική εικόνα δεν μπορεί να πει ψέματα. Βλέπεις αυτό που υπήρξε, αναμφίβολα. Αλλά πώς να αναγνωρίσεις αυτό που υπήρξε, αν αυτό που βλέπεις είναι πάντα διαφορετικό από τον εαυτό του; Προκαλώ τον θεατή σε αυτόν τον ανταγωνισμό, δείχνοντας ότι η αλήθεια δεν συμπίπτει απαραίτητα με την πραγματικότητα, αλλά μάλλον εκρήγνυται σε πολλαπλές και απρόβλεπτες παραλείψεις, οι οποίες μας επιτρέπουν να την περάσουμε, ακόμα κι αν δεν εστιάζουμε σε αυτήν».

Luca Anzani

Οι σπουδές του στη Φιλοσοφία καθορίζουν τον τρόπο που αντιλαμβάνεται τον χρόνο, την ύλη και την ίδια την πράξη της δημιουργίας. Η φωτογραφία του δεν είναι απλώς μια καταγραφή της πραγματικότητας, αλλά μια βαθιά υπαρξιακή και οντολογική αναζήτηση. Σε έναν σύγχρονο κόσμο που κυριαρχείται από την ταχύτητα και την ψηφιακή αμεσότητα, ο Anzani προτείνει μια φιλοσοφία της επιβράδυνσης: Η επιλογή της αναλογικής φωτογραφίας απαιτεί χρόνο για τη λήψη, την εμφάνιση και την εκτύπωση. Αυτή η σκόπιμη καθυστέρηση μετατρέπει τη φωτογραφία σε μια μορφή διαλογισμού. Αντί να κυνηγά την «τέλεια» και γρήγορη ψηφιακή λήψη, εστιάζει στη διαδικασία, όπου η αναμονή στο σκοτεινό θάλαμο αποκτά τελετουργικό χαρακτήρα. Ακόμη η χρήση ληγμένων υλικών και εναλλακτικών χημικών διαδικασιών κουβαλά ένα έντονο φιλοσοφικό υπόβαθρο γύρω από την παροδικότητα και τη φθορά. Στις τεχνικές εκτύπωσης, που ακολουθεί, το αποτέλεσμα δεν είναι ποτέ πλήρως ελεγχόμενο. Ο Anzani ασπάζεται το τυχαίο και το απρόβλεπτο, αναγνωρίζοντας ότι η ατέλεια είναι μέρος της φύσης και της τέχνης. Τα ληγμένα φωτογραφικά χαρτιά φέρουν ήδη τη δική τους «ιστορία» και τον δικό τους χρόνο φθοράς. Όταν αποτυπώνεται πάνω τους μια νέα εικόνα, δημιουργείται ένας φιλοσοφικός διάλογος ανάμεσα στο παρελθόν του υλικού και το παρόν της λήψης.

Το ληγμένο χαρτί έχει τη δική του μνήμη. Όταν αποτυπώνεις μια νέα εικόνα πάνω του, δεν φωτογραφίζεις μόνο το παρόν, αλλά ξεκινάς έναν διάλογο με το παρελθόν του ίδιου του υλικού.

Luca Anzani

Luca Anzani

Έχει δηλώσει ότι χρησιμοποιεί συχνά εξοπλισμό που έχει καταργηθεί ή θεωρείται άχρηστος. Το ενδιαφέρον του εστιάζεται στο να χρησιμοποιεί αυτά τα μέσα με έναν εντελώς «λανθασμένο» τρόπο, προκειμένου να εκβιάσει τη χημεία και να πάρει απρόβλεπτα αποτελέσματα.

Ο ίδιος έχει πει σε συνέντευξή του: «Η φωτογραφία για μένα είναι ένα αργό βήμα (andamento lento). Είναι μια κίνηση και ένας χρόνος που έρχονται από τα βάθη των συναισθημάτων, των αμφιβολιών, των εμμονών και των ονείρων. … Στον σκοτεινό θάλαμο δεν ελέγχεις απλώς μια εικόνα· μαθαίνεις να περιμένεις. Και η αναμονή είναι μια πράξη αντίστασης στην εποχή μας».

Για τον Anzani, η δημιουργία μιας φωτογραφίας είναι μια σωματική και πνευματική εμπειρία. Η ανάμειξη των χημικών, το άγγιγμα του χαρτιού και η εργασία με τα χέρια στο σκοτάδι αποτελούν μια μορφή αντίστασης στην αποξένωση που φέρνει η σύγχρονη τεχνολογία, επαναφέροντας τον καλλιτέχνη σε μια πρωταρχική, σχεδόν οργανική σχέση με το δημιούργημά του.

Luca Anzani

Το 2012 ίδρυσε το Centro di Fotografia Indipendente στη Νάπολη με τους φωτογράφους Mario Spada και Biagio Ippolito, όπου διδάσκει φωτογραφία και Σκοτεινό Θάλαμο. Από τη δεκαετία του ’90 και μετά, βοήθησε ενεργά στο να στηθούν και να λειτουργήσουν αναλογικοί σκοτεινοί θάλαμοι μέσα σε διάφορους κοινωνικούς και αυτοδιαχειριζόμενους χώρους της Νάπολης. Από το 2015 ασχολείται με τη σκηνική φωτογραφία για ανεξάρτητα projects.

Luca Anzani