Matera  – Η γη των βράχων

Matera – Η γη των βράχων

Γράφει η Τζένη Λυκουρέζου

Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2019. Μνημείο υπό την προστασία της UNESCO από το 1993.
Χτισμένη σε άγονους  ασβεστολιθικούς σχηματισμούς, στο χείλος ενός φαραγγιού, αποτελεί τη σημαντικότερη  τρωγλοδυτική εγκατάσταση στη δύση.
Το ιστορικό κέντρο της Matera, συγκροτείται από τρεις συνοικίες, το Sasso Barisano, το Sasso Caveoso και τη Civita, το πιο παλιό κομμάτι της πόλης.

Τζένη Λυκουρέζου

Στα ονομαστά Sassi di Matera ( βράχοι, πέτρινοι όγκοι), οι ανήλιαγες και σκοτεινές σπηλιές τους, υποτυπώδεις κατοικίες για τους ανθρώπους και συγχρόνως παχνιά για τα ζώα, στέγασαν μέχρι το 1952, τον πάμπτωχο, αγροτικό πληθυσμό της πόλης, που, αγνοημένος από το κεντρικό κράτος, τη  κυβέρνηση και την υπόλοιπη χώρα, έζησε για δεκαετίες, έναν σκληρό, καθυστερημένο και “απομονωμένο πολιτισμό”.

Τζένη Λυκουρέζου

Καφετιά και γκρίζα τα σπίτια, τετράγωνα κουτιά∙  πιο ψηλά ή χαμηλότερα από τα διπλανά τους, το ένα ταράτσα του άλλου, αυλή του, σκαλοπάτι του.

Τζένη Λυκουρέζου

Τζένη Λυκουρέζου

Τζένη Λυκουρέζου

Στενά δρομάκια, σκάλες και μονοπάτια λιθόστρωτα. Ξώπορτες πολυκαιρισμένες, χωνευτά μαγαζάκια στους βράχους, καμάρες , φιγούρες και σύμβολα σκαλισμένα σε προσόψεις, μικρές πλατείες,  γειτονιές:  το βιβλικό σύμπαν των Sassi di Matera.

Τζένη Λυκουρέζου

Τζένη Λυκουρέζου

Σήμερα, τα υπόσκαφα σπίτια, μετά από ένα εκτεταμένο, συστηματικό πρόγραμμα ανακαίνισης,  που διήρκεσε αρκετές δεκαετίες , έχουν μεταμορφωθεί σε κατοικίες, σε επαγγελματικά και καλλιτεχνικά εργαστήρια, σε σύγχρονα καταλύματα, διατηρώντας  το αυθεντικό αρχιτεκτονικό τους ύφος και τις μνήμες του χρόνου.

Τζένη Λυκουρέζου

Τζένη Λυκουρέζου

Τζένη Λυκουρέζου

Φατνώματα κρυμμένα  στους βράχους, οι εκκλησιές- ασκηταριά  (chiese rupestri ), με τις υποβλητικές αγιογραφίες, από την εποχή  των πρώτων μοναχών, αναδύουν το μήνυμα της αναπόδραστης μοίρας.

Τζένη Λυκουρέζου

Τζένη Λυκουρέζου

Φυσικό σύνορο της πολιτείας , ο χείμαρος  Gravina που κυλά στο απότομο φαράγγι.

Τζένη Λυκουρέζου

Ο τορινέζος αντιφασίστας συγγραφέας, ζωγράφος και γιατρός, Carlo Levi, που έζησε εκτοπισμένος το 1935, στα κοντινά στη Matera  χωριά,  Aliano και Grassano, έγραψε στα 1943-44, το μυθιστόρημα  “Ο Χριστός σταμάτησε στο Eboli”,  μια καταιγιστική περιγραφή- καταγγελία  της κοινωνικής κατάστασης της αγροτικής νότιας Ιταλίας.

“Το Eboli, λένε οι κάτοικοι της περιοχής, είναι το τελευταίο χωριό όπου ζουν χριστιανοί. Χριστιανός σημαίνει άνθρωπος: στα  χωριά που είναι πέρα από τα δικά μας, οι άνθρωποι δε ζουν σαν χριστιανοί  αλλά σαν ζώα”.  (Από την έκδοση στην ελληνική γλώσσα. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ, 2000).

Το μυθιστόρημα, μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο το 1979, από τον ναπολιτάνο σκηνοθέτη, Francesco Rossi,  με πρωταγωνιστές, τον Gian Maria Volonte και την Ειρήνη Παππά.

Ο επίσης ιταλός, ανατρεπτικός  σκηνοθέτης, Pier Paolo Pasolini, το 1964, γύρισε στη Matera  την ταινία, “Τα κατά Ματθαίον πάθη”, με πρωταγωνιστή τον Enrique Irazoqui  και την μητέρα του, Susanna Pasolini.

Ο Bruce Beresford, τo 1985, την ταινία, “King David”, με τον Richard Gere  και ο  Mel Gibson, το 2004, “Τα πάθη του Χριστού “.

Τζένη Λυκουρέζου

Τζένη Λυκουρέζου

Η Matera, αρχαία πόλη, πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας στο νομό της Basilicata, στη νότια Ιταλία, είναι γνωστή από τους προϊστορικούς  χρόνους.

Αριθμεί, 60.000, περίπου, κατοίκους και αποτελεί σημαντικό οικονομικό και πνευματικό κέντρο σε συνεχή ανάπτυξη.

Είναι ιδανικός ταξιδιωτικός  προορισμός, πλούσιος σε εκπλήξεις  και συγκινήσεις, κυρίως, για εκείνους που δεν αρκούνται  στην απλή ευχαρίστηση  μιας τουριστικής περιπλάνησης.

Οι φωτογραφίες & τα κείμενα περιλαμβάνονται και στο φωτογραφικό λεύκωμα Matera η γη των βράχων, της Τζένης Λυκουρέζου, εκδόσεις ΔΕΣΜΟΣ 2014  (ISBN  978-618-5046-10-1)