Guggenheim Bilbao Museum: η Βούληση για Επιβίωση
Φωτογραφίζει και γράφει ο Στέφανος Χρόνης*
Βάσκοι: Αυτόνομοι όχι, Μοναδικοί ναι !
Δύσκολα να γράψεις για ένα λαό αν δεν ζήσεις στη περιοχή του. Όμως κάποια αδιαμφισβήτητα στοιχεία μιας ολιγοήμερης επίσκεψης μας δίνουν εικόνα. Έχουν για πρωτεύουσα τη Βιτώρια που είναι η έδρα της ομάδας μπάσκετ που έχει κερδίσει 4 πρωταθλήματα Ισπανίας … το μουσείο αναφοράς στον Ευρώπη έγινε στο Μπιλμπάο όπου εδρεύει και το σύμβολο της επαρχίας η ποδοσφαιρική ομάδα Αθλέτικο. Και η μοιρασιά συνεχίζεται στο διάσημο Σαν Σεμπαστιάν με το σπουδαίο φεστιβάλ κινηματογράφου και τα εντυπωσιακά ανάκτορα που ήταν οι θερινές κατοικίες των βασιλέων της Ισπανίας. Όλη σχεδόν η Ευρώπη έλκει -σύμφωνα με τους ειδικούς- την εθνολογική και γλωσσολογική της καταγωγή από τη μεγάλη ινδοευρωπαϊκή οικογένεια. Όλη; Όχι! Γιατί μία μικρή πληθυσμιακά φυλή φαίνεται πως ζει από πάντα στη δυτική πλευρά στους πρόποδες των Πυρηναίων. Είναι οι Βάσκοι, μια πανάρχαια, ορεσίβια αρχικά φυλή, που δεν ξεπερνά πληθυσμιακά τα 3-4 εκατομμύρια, κι ωστόσο καυχιέται πως έχει καταφέρει να διατηρήσει την ιδιαίτερη κουλτούρα και την ψυχοσύνθεσή της παρά τη διαχρονική πίεση από τους πληθυσμιακούς γίγαντες της Ισπανίας και της Γαλλίας.
Στέφανος Χρόνης
Οι Βάσκοι δεν μοιάζουν με κανέναν άλλο λαό της Ευρώπης. Μιλούν μία γλώσσα, την Euskera που κανείς γλωσσολόγος δεν έχει καταφέρει να κατατάξει σε κάποια ευρύτερη γλωσσική οικογένεια. Ασκούν έθιμα που δεν απαντώνται σε καμία άλλη ευρωπαϊκή περιφέρεια. Η κοσμοθεωρία τους, σφυρηλατημένη από τη συνεχή προσπάθεια «να μείνουν Βάσκοι» τους κάνει να ξεχωρίζουν. Η κοκκινοπράσινη σημαία τους, η ikurriña, είναι παρούσα σε κάθε δημόσιο κτίριο και υπηρεσία. Οι πόλεις και τα χωριά τους διατηρούν ακόμη και σήμερα τη διπλή ονομασία τους (ισπανική και βάσκικη), σε πείσμα δεκαετιών που η γλώσσα παρέμενε απαγορευμένη. Σημείο αναφοράς η ισοπέδωση της Γκουέρνικα από τους φασίστες και ο ομώνυμος πίνακας του Πικάσσο. Οι Βάσκοι κατόρθωσαν να συνεργαστούν με τη κεντρική κυβέρνηση και να πείσουν τον διευθυντή του δικτύου μουσείων του Ιδρύματος Solomon R Guggenheim στη Νέα Υόρκη να δανείσει τη προοπτική, το όνομα και βέβαια τις συλλογές του ομίλου. Ίσως ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα στην νεώτερη μεταπολεμική ιστορία της Ευρώπης.
Στέφανος Χρόνης
Μπιλμπάο: Η ανάσταση μια πόλης
Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της Αθλέτικο είναι η απουσία ξένων παικτών από τη σύνθεσή της, ήδη, από το 1912. Η πολιτική της «Καντέρα», όπως ονομάζεται, δηλαδή της Αλάνας, είναι συνειδητή επιλογή των ανθρώπων της, οι οποίοι επενδύουν στην αξιοποίηση των ταλέντων από τις ακαδημίες του συλλόγου. Το σύνθημα που κυριαρχεί είναι: «Δεν χρειαζόμαστε τους εισαγόμενους, έχουμε τους δικούς μας παίκτες και οπαδούς» Το Μπιλμπάο είναι μία από τις πρώτες πόλεις που ιδρύθηκαν τον 14ο αιώνα, στον δρόμο των προσκυνητών για το μοναστήρι Σαντιάγο ντε Κομποστέλα στη Χώρα των Βάσκων. Τον 19ο και 20ό αιώνα εξελίχθηκε σε μεγάλο βιομηχανικό κέντρο, με βαριά βιομηχανία, λόγω κυρίως της υψηλής ποιότητας του τοπικού σιδήρου. Η επεξεργασία σιδήρου και η αλιεία στον Ατλαντικό (με τους Βάσκους να φτάνουν μέχρι τον σημερινό Καναδά στο κυνήγι φαλαινών) αποτέλεσαν διαχρονικά τις πιο αποδοτικές ασχολίες των κατοίκων τόσο της χώρας όσο και του Μπιλμπάο. Ωστόσο με την είσοδο της Ισπανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα πράγματα άλλαξαν. Και εδώ αρχίζει η πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία αυτής της πόλης. Τα εργοστάσια έκλεισαν, το ψάρεμα περιορίστηκε, βάσει των νέων ευρωπαϊκών κανόνων, και το Μπιλμπάο, παράκμασε έντονα και επικίνδυνα. Η ανεργία αυξήθηκε κατακόρυφα, ο εθνικισμός το ίδιο, και το τέλμα οδήγησε σε άσχημες καταστάσεις.
Στέφανος Χρόνης
Όμως, αμέσως ετέθη ένας νέος σχεδιασμός: μία νέα βιομηχανία επρόκειτο να αναπτυχθεί στο Μπιλμπάο, αυτή του ποιοτικού τουρισμού σε συνδυασμό με τον πολιτισμό και την υψηλή γαστρονομία. Και η πόλη άρχισε να ξαναχτίζεται και να ξαναζωντανεύει. Σήμερα το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων είναι από τα υψηλότερα στην Ευρώπη. Όσο για το μεγάλο ορόσημο της πόλης, είναι πλέον το Μουσείο Γκουγκενχάιμ, που σχεδίασε ο Αμερικανός αρχιτέκτονας Φρανκ Γκέρι και εγκαινιάστηκε το 1997 από τον Χουάν Κάρλος. Το σημείο όπου κατασκευάστηκε το Μουσείο Γκούγκενχαϊμ ήταν μια εγκαταλελειμμένη βιομηχανική ζώνη μέσα στη βρωμιά και τα σκουπίδια. Μετά τα εγκαίνια του μουσείου η κατάσταση άλλαξε προς το καλύτερο, καθώς ο τουρισμός αυξήθηκε σημαντικά και η πρωτεύουσα των Βάσκων μετατράπηκε σε κοιτίδα πολιτισμού. Ολόκληρη η Βασκική επικράτεια άλλαξε πρόσωπο, ο εθνικισμός υποχώρησε, η ΕΤΑ διαλύθηκε, η Ισπανία και η Ευρώπη έμεινε ενωμένη.
Στέφανος Χρόνης
Μουσείο Γκούγκενχαϊμ : Η βούληση για επιβίωση μέσω της αλλαγής και της συναίνεσης
Θεωρείται παγκόσμιο ορόσημο της σύγχρονης τέχνης και αρχιτεκτονικής. To συναρπαστικό́ σχήμα του Μουσείου Γκούγκενχαϊμ, που θυμίζει μεγάλο καράβι, ήταν ιδέα του αρχιτέκτονα Φρανκ Γκέρι που το υπογράφει, για να τιμήσει το βιομηχανικό́ παρελθόν της πόλης με τα μεγάλα ναυπηγεία. Ένα αρχιτεκτονικό θαύμα από αμμόλιθο, γυαλί και τιτάνιο. Ο απόλυτος ναός της τέχνης. Το Μουσείο Γκούγκενχαϊμ, το φουτουριστικό κτίριο στην πρωτεύουσα της χώρας των Βάσκων, αποτελεί ορόσημο στο Μπιλμπάο. Όπως αποδεικνύεται, ο αρχιτέκτονας Frank O. Gehry έβαλε όλο τον δημιουργικό του οίστρο. Το κεντρικό αίθριο με ύψος 50 μέτρων είναι ο ψηλότερος χώρος του μουσείου. Τα πάντα κατακλύζονται από το φως που πέφτει ελαφρά, παιχνιδιάρικα, δίνοντας την αίσθηση ενός λαβυρίνθου σε τρία επίπεδα.
Στέφανος Χρόνης
Φωτογραφικός παράδεισος, γραμμές, γωνίες, χρώματα, επίπεδα, εναλλαγές θεμάτων και αιθουσών, πελώριες κατασκευές, γκαλερί, ψηφιακές εγκαταστάσεις, πελώριες αποστάσεις, εναλλαγές στη διαχείριση του φωτός, αρχιτεκτονικοί νεωτερισμοί, αψίδες, γιγάντιες τουλίπες, ένα διώροφο κουτάβι, ένα κενό με ουσία παντού, ένα παντού με ουσία το κενό, η «μαμά αράχνη», δηλαδή η γιγάντια αράχνη της γαλλίδας γλύπτριας Λουίζ Μπουρζουά στον προαύλιο χώρο του μουσείου που ονομάζεται «Maman», αποτέλεσε το τέλειο φόντο στις φωτογραφίες μας! Το μουσείο είναι απλά συγκλονιστικό. Ένα μοναδικό επίτευγμα μοντέρνας αρχιτεκτονικής, που όταν εγκαινιάστηκε το 1997, όχι μόνο προκάλεσε παγκόσμια εντύπωση για τον πρωτότυπο σχεδιασμό του, αλλά ξύπνησε μια ολόκληρη πόλη από τον πολιτιστικό λήθαργο και έκανε τον κόσμο από κάθε γωνιά του κόσμου να μιλάει γι’ αυτό, ακόμη κι αν ήταν για να το επικρίνει. Υποδέχεται ετησίως εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες. Άλλοι επισκέπτες βλέπουν ένα πλοίο, άλλοι ένα διαστημόπλοιο, άλλοι μια κιβωτό, άλλοι ένα ψάρι που στριφογυρίζει, άλλοι μια φουτουριστική σιλουέτα, εγώ είδα το σπίτι της μαμάς αράχνης…
Guggenheim Bilbao Museum
*Info (σε πρώτο πρόσωπο):
Φωτογραφία για εμένα είναι: περιέργεια, προορισμός, προσμονή, προετοιμασία, περιήγηση, παρατήρηση, προσπάθεια, πληροφορία, περιπέτεια & προοπτική.
Είμαι ερασιτέχνης φωτογράφος. Eργάζομαι σαν μαθηματικός σε δημόσιο σχολείο. Μου αρέσει να εκφράζομαι μέσα από τη φωτογραφία. Πιστεύω ότι η φωτογραφία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ενημερώσει και να οδηγήσει σε κατανόηση του κόσμου που μας περιβάλλει. Μπορεί να φέρει τους ανθρώπους πιο κοντά στο ερώτημα τι, πως, γιατί συμβαίνει γύρω μας, προκαλώντας το ενδιαφέρον για τόπους, ανθρώπους και κουλτούρες. Μου αρέσει να φωτογραφίζω λαογραφία- εθνογραφία σε περιηγήσεις στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο. Οι φωτογραφίες μου είναι ένας συνδυασμός street, reportage & travel photography. Φωτογραφίες μου έχουν δημοσιευθεί στο National Geographic & Vogue Italia.
https://www.flickr.com/photos/stefanos_chronis/albums
https://www.instagram.com/stefanos.chronis/
