1 διά 2 – Φωτογραφική διαλεκτική: Μανώλης Καραταράκης – Δαμιανός Μωραΐτης
Αυτός που γνωρίζει να γράφει, γνωρίζει προφανώς και να διαβάζει. Όποιος όμως τραβάει φωτογραφίες δεν γνωρίζει αναγκαστικά να τις ερμηνεύει
Vilem Flusser, Προς μια φιλοσοφία της φωτογραφίας
Στο photologio «μιλάμε για τη φωτογραφία» και ενδιαφερόμαστε για τον τρόπο ανάγνωσης των εικόνων καθώς και για τον παραγωγικό διάλογο.
Με το σκεπτικό αυτό έχουμε εγκαινιάσει τη νέα στήλη «1 διά 2 – Φωτογραφική διαλεκτική».
Σκοπός της στήλης είναι να δούμε μέσα από την ανάγνωση μας φωτογραφίας τις σκέψεις των προσκεκλημένων φωτογράφων, την άποψή τους για τη συγκεκριμένη φωτογραφία, τον τρόπο ανάγνωσής τους, τα συναισθήματα τους και γενικά ό,τι έχουν να πουν για τη συγκεκριμένη φωτογραφία, να διαπιστώσουμε τις τυχόν συγκλίσεις ή αποκλίσεις και να προάγουμε έτσι τον οπτικό εγγραμματισμό.
Μια φορά τον μήνα δύο φωτογράφοι, που συχνά έχουν και την ιδιότητα του δασκάλου φωτογραφίας ή του επιμελητή εκθέσεων, θα προχωρούν, παράλληλα και ανεξάρτητα, στην ανάγνωση μιας φωτογραφίας, που θα τους δίνεται.
Για σήμερα, φωτογραφία της Marjolein Martinot, που δόθηκε προς “ανάγνωση” στους Μανώλη Καραταράκη και Δαμιανό Μωραΐτη.
Marjolein Martinot
| Μανώλης Καραταράκης | Δαμιανός Μωραΐτης |
| Έχω ανοιχτή τη φωτογραφία σε μια διπλανή οθόνη. Κάνω διάφορα πράγματα, άλλα της ρίχνω πότε πότε και κλεφτές ματιές.
Σε κάποια στιγμή παρατηρώ λίγο παραπάνω … Αινιγματική εικόνα την μια στιγμή λες είναι ασήμαντη και αδιάφορη και σχεδόν αμέσως το αναιρείς. Τώρα τράβηξαν την προσοχή μου δύο πετρούλες … κάθονται τόσο σημαντικά στο κάδρο… Κι όμως, όλο το σκηνικό φαίνεται ουδέτερο σαν κάτι που είναι ανάξιο να ασχοληθείς μαζί του ή μήπως είναι το ιδανικό για να μας μιλήσει για το κορίτσι; Να τοποθετηθεί εκεί ο ήρωας μας και να ξεδιπλώσει, με την στάση σώματος του, όλη την αβεβαιότητα του. Να μας κεντρίσει να αναρωτηθούμε τι ακριβώς κάνει εκεί; Παίζει με την πετρούλα; ή είναι η προσοχή της αλλού στραμμένη; την απασχολεί κάτι βαθύτερο ή απλά σκέφτεται ότι αν κλωτσήσει την πέτρα θα κινδυνεύσει να ταλαιπωρήσει τα υπέροχα παπούτσια της; Όλα αυτά τα ερωτήματα αλλά και πολλά άλλα, με βοηθούν να την κατατάξω τελικά στις πολύ ενδιαφέρουσες εικόνες η οποία χωρίς εντυπωσιασμούς αλλά με λιτό τρόπο θέτει μόνο ερωτήματα και καθόλου απαντήσεις. Μα αυτό δεν περιμένουμε από την Τέχνη; |
Η δύναμη της εικόνας βρίσκεται στην οικονομία των μέσων της. Δεν περιέχει μια θεαματική δράση, μια εκφραστική χειρονομία ή ένα δραματικό γεγονός. Η σύνθεση βασίζεται σε απλά στοιχεία: ένα παιδί, ένα άδειο περιβάλλον, μερικές κατακόρυφες κατασκευές, μια σκιά και μια μικρή χρωματική εξαίρεση (τα παπούτσια).
Από τη συνύπαρξή τους προκύπτει μια εικόνα που μπορεί να διαβαστεί ως μελέτη της μοναχικότητας, της ανθρώπινης κλίμακας, της παρουσίας και του χρόνου. Δεν θα έλεγα ότι η φωτογραφία αποδεικνύει τη μοναξιά του παιδιού ή ότι συμβολίζει αναγκαστικά κάτι συγκεκριμένο. Η ουσιαστική της ποιότητα είναι ότι επιτρέπει στον θεατή να κινηθεί ανάμεσα στην περιγραφή και στην ερμηνεία, χωρίς να εξαντλείται σε καμία από τις δύο. Το παιδί καταλαμβάνει ένα μικρό μέρος του κάδρου, αλλά γίνεται το κέντρο της προσοχής μας. Η σκιά του καταλαμβάνει μεγαλύτερο μέρος του χώρου, χωρίς να αποτελεί σώμα. Και ο άδειος χώρος, ενώ φαίνεται να κυριαρχεί, αποκτά νόημα κυρίως μέσα από την παρουσία αυτού του παιδιού. Αυτή η αντιστροφή ανάμεσα στο ορατό μέγεθος και στη σημασία είναι, κατά τη γνώμη μου, ένα από τα πιο γόνιμα σημεία της φωτογραφίας. Η απουσία σαφούς δράσης μετατοπίζει το ενδιαφέρον από το τι συμβαίνει στο πώς βλέπουμε αυτό που συμβαίνει. Θα την περιέγραφα, συνεπώς, ως μια στοχαστική φωτογραφία. Αυτή η διάσταση συνδέει τη φωτογραφία με το ζήτημα της μνήμης, η εικόνα διασώζει κάτι από αυτό που υπήρξε, αλλά δεν μας παραδίδει ολόκληρο το νόημά του αφήνοντας χώρο στο το θεατή να συμπληρώσει το νόημα ή το συναίσθημα με βάση το δικό του βλέμμα. |
Μανώλης Καραταράκης
Ο Μανώλης Καραταράκης γεννήθηκε στο Ρέθυμνο, όπου ζει και εργάζεται. Μετά την ολοκλήρωση της μέσης εκπαίδευσης, φοίτησε σε σχολή φωτογραφίας, όπου απέκτησε τις τεχνικές και θεωρητικές βάσεις του μέσου. Όλα αυτά τα χρόνια συνεχίζει την προσωπική του ενασχόληση και αναζήτηση γύρω από τη φωτογραφική έκφραση. Έχει συμμετάσχει σε ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Το 2015 δημιούργησε τα «Μαθήματα Φωτογραφίας Ρεθύμνου», στο πλαίσιο των οποίων διδάσκει την τέχνη και την τεχνική της φωτογραφίας.
www.facebook.com/kritimanos
www.instagram.com/manolis_karatarakis
Δαμιανός Μωραΐτης
O Δαμιανός Μωραΐτης γεννήθηκε το 1952 στη Λιβαδειά, σπούδασε τα Μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Από το 2013 είναι συνταξιούχος καθηγητής Μαθηματικών και έκτοτε απασχολείται εθελοντικά στη Βιβλιοθήκη Λιβαδειάς στην οποία έχει δωρίσει και τη βιβλιοθήκη του με περισσότερα από 1200 τεκμήρια τα οποία είναι διαθέσιμα για το κοινό.
Με τη φωτογραφία ασχολείται συστηματικά από το 1980.
Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια καλλιτεχνικής φωτογραφίας, όπως και σεμινάριο κριτικής και επιλογής φωτογραφιών. Το 1991 παρακολούθησε τα επιμορφωτικά σεμινάρια που διοργάνωσε η Γενική Γραμματεία Λαϊκής Επιμόρφωσης (ΓΓΛΕ) με τον Πλάτωνα Ριβέλλη.
Το έτος 1991 − 1992 δίδαξε για πρώτη φορά φωτογραφία σε τμήμα φωτογραφίας της ΝΕΛΕ.
Δίδαξε φωτογραφία σε μαθητές Γυμνασίου στα πλαίσια Πολιτιστικών Προγραμμάτων για 3 χρόνια.
Το 2013 είχε την ιδέα της δημιουργίας της Ομάδας Φωτογραφίας της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς. Έτσι από τον Φεβρουάριο του 2014 διδάσκει φωτογραφία στις Ομάδες Φωτογραφίας, νέων και προχωρημένων, της Ομάδας Φωτογραφίας της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς και επιμελείται τις ετήσιες εκθέσεις φωτογραφίας των μελών της ομάδας καθώς και τις εκθέσεις φωτογραφίας σημαντικών φωτογράφων. Κατά διαστήματα διδάσκει φωτογραφία σε διάφορες ομάδες, πάντοτε χωρίς αμοιβή
Είναι πρόεδρος του συλλόγου «Φίλοι της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς».
Έχει εκδώσει 3 καταλόγους προσωπικών εκθέσεων σε μορφή ebook. Έχει εκδώσει 2 βιβλία, το «Περί Ημερο-λογίων» και το «Χρόνος – Μνήμη – Φωτογραφία, Η εικόνα ως φορέας εμπειρίας και συνείδησης».
Επίσης είναι συγγραφέας – δημιουργός ή επιμελητής σε 10 βιβλία καταλόγους εκθέσεων φωτογραφίας και είναι συγγραφέας περίπου 3.000 σελίδων σημειώσεων, για την τέχνη της φωτογραφίας και παρουσιάσεων σημαντικών φωτογράφων.
Όλα αυτά έχουν εκδοθεί ηλεκτρονικά από το σύλλογο «Φίλοι της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς» και διανέμονται δωρεάn μέσω της ιστοσελίδας της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς και από το site του.
Site: https://fotografes.gr/
Facebook: Δαμιανός Μωραΐτης
Email: damor1952@gmail.com
