Walker Evans – Ο Μέγας Δάσκαλος

Walker Evans – Ο Μέγας Δάσκαλος

Γράφει ο Γιώργος Καζάζης*

Walker Evans

Το μάτι κινείται σε συναισθήματα, όχι σε σκέψεις.

Walker Evans

Ο Walker Evans (3 Νοεμβρίου 1903 – 10 Απριλίου 1975) ήταν Αμερικανός φωτογράφος και φωτορεπόρτερ γνωστός για τις εντυπωσιακές του εικόνες από την αμερικανική ζωή κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης.

Γεννήθηκε στο Saint Lewis του Μιζούρι και μεγάλωσε σε μια πλούσια οικογένεια. Παρακολούθησε πολλά σχολεία κύρους, συμπεριλαμβανομένων των Phillips Academy και Williams College,αλλά εγκατέλειψε το κολέγιο πριν ολοκληρώσει το πτυχίο του. Στη συνέχεια δούλεψε μια σειρά από περίεργες δουλειές πριν ασχοληθεί με τη φωτογραφία στα τέλη της δεκαετίας του 1920.

Η φωτογραφία είναι ένας τρόπος να αισθάνεσαι, να αγγίζεις, να αγαπάς. Ό,τι έχεις πιάσει στο φιλμ αποτυπώνεται για πάντα… θυμάται μικρά πράγματα, αφού τα έχεις ξεχάσει όλα.

Walker Evans

Το 1926, ο Walker Evans ταξίδεψε στο Παρίσι και επηρεάστηκε βαθιά από τη δουλειά των Γάλλων φωτογράφων, κυρίως  του Eugène Atget.

Τον Μάιο και τον Ιούνιο του 1933, ο Evans τράβηξε φωτογραφίες στην Κούβα “The Crime of Cuba” (1933), που αποτελεί έναν «έντονο απολογισμό» της δικτατορίας του Gerardo Machado . Εκεί, ο Έβανς έπινε κάθε βράδυ με τον Έρνεστ Χέμινγουεϊ , ο οποίος του δάνεισε χρήματα για να παρατείνει τη διαμονή  για μια επιπλέον εβδομάδα. Οι φωτογραφίες του τεκμηρίωσαν τη ζωή στους δρόμους, την παρουσία αστυνομικών, ζητιάνων και λιμενεργατών με κουρέλια και άλλες παραθαλάσσιες σκηνές. Βοήθησε επίσης τον Χέμινγουεϊ να αποκτήσει φωτογραφίες από αρχεία εφημερίδων που τεκμηρίωσαν μέρος της πολιτικής βίας που περιγράφει ο Χέμινγουεϊ στο “Να έχεις και να μην έχω”(1937). Φοβούμενος ότι οι φωτογραφίες του μπορεί να θεωρηθούν επικριτικές για την κυβέρνηση και να κατασχεθούν από τις κουβανικές αρχές, άφησε 46 εκτυπώσεις στον Χέμινγουεϊ.  Η κρύπτη των εκτυπώσεων που άφησε ο Χέμινγουεϊ ανακαλύφθηκε στην Αβάνα το 2002 και εκτέθηκε σε έκθεση στο Κι Γουέστ.

Το θέμα είναι πολύ πιο σημαντικό από τον φωτογράφο.

Walker Evans

Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 1936, ταξίδεψε μαζί με τον  συγγραφέα James Agee στο νότο για να φωτογραφίσει μερικούς καλλιεργητές στην Αλαμπάμα για ένα προτεινόμενο βιβλίο για τη ζωή τους. Οι εικόνες που προέκυψαν, μαζί με το κείμενο του Agee, δημοσιεύτηκαν το 1941 ως “Let Us Now Praise Famous Men”, ένα έργο ορόσημο φωτογραφίας ντοκουμέντου που εξιστόρησε τη ζωή των φτωχών αγροτών του Νότου κατά τη διάρκεια της Ύφεσης.

Walker Evans

Από τον Οκτώβριο του 1935, ο Έβανς προσλήφθηκε από τη Διοίκηση Ασφάλειας Φάρμας (FSA)  για να φωτογραφίσει τις επιπτώσεις της Μεγάλης Ύφεσης στην αμερικανική ζωή. Δημιούργησε μερικές από τις πιο εμβληματικές εικόνες του κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, συμπεριλαμβανομένων των πορτρέτων του με τους ανθρώπους και τα σπίτια τους στην Αλαμπάμα.

Walker Evans

Κατά τη διάρκεια του Β ‘Παγκοσμίου Πολέμου, ο Evans εργάστηκε για το Office of War Information.

Ο Evans συνέχισε να εργάζεται ως φωτορεπόρτερ καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας του, αλλά παρήγαγε επίσης πολύ σημαντική  προσωπική δουλειά. Οι φωτογραφίες του από το μετρό της Νέας Υόρκης, που έγιναν με κρυφή κάμερα (μέσα στο παλτό του) στα τέλη της δεκαετίας του 1930, θεωρούνται σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα έργα στην ιστορία της φωτογραφίας.

Walker Evans

Στη δεκαετία του 1950, ο Evans έστρεψε την προσοχή του στη φωτογράφιση πινακίδων, διαφημιστικών πινακίδων και άλλων λαϊκών αρχιτεκτονημάτων  στην Αμερική. Γοητεύτηκε από τον τρόπο που αυτά τα αντικείμενα εξέφραζαν τον πολιτισμό και τις αξίες της χώρας.

Το να κρατάς μια κάμερα σημαίνει να βρίσκεσαι σε ένα πολύ ιδιαίτερο μέρος, όπου η ζωή και η τέχνη συγκλίνουν.

  Walker Evans

Tιμήθηκε  τρείς φορές με το βραβείο  Guggenheim Fellowship (1940-1941-1959). Δίδαξε επίσης φωτογραφία στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ από το 1965 μέχρι τη συνταξιοδότησή του το 1974.

Ο  Evans επηρεάστηκε από διάφορους καλλιτέχνες και συγγραφείς, συμπεριλαμβανομένων των Eugene Atget, Henri Cartier-Bresson, Augoust Sander και (του φίλου του)  James Agee. Η τεκμηρίωση της Παρισινής αρχιτεκτονικής από τον Atget και η χρήση της τεχνικής της «αποφασιστικής στιγμής» από τον Cartier-Bresson επηρέασαν την προσέγγιση του Evans στη φωτογραφία του.

Η πραγματική δοκιμασία της ικανότητας ενός φωτογράφου είναι να κοιτάζει μια φωτογραφία που έχει τραβήξει από ένα γνωστό θέμα και να μην την αναγνωρίζει.

Walker Evans

Ο Walker Evans ήταν γνωστό ότι δεν μοιραζόταν πολλά για την προσωπική του ζωή με το κοινό. Συχνά τον περιέγραφαν ως μοναχικό και συγκρατημένο, με οξύ και επικριτικό πνεύμα. Ήταν μανιώδης αναγνώστης και συλλέκτης βιβλίων και η βιβλιοθήκη του περιείχε χιλιάδες τόμους.

Πέθανε στο Νιου Χέϊβεν του Κονέκτικατ το 1975, σε ηλικία 72 ετών.

Walker Evans

Ο Evans θεωρείται ευρέως ένας από τους σημαντικότερους Αμερικανούς φωτογράφους του 20ού αιώνα. Η κληρονομιά του ως πρωτοπόρος φωτογράφος ντοκουμέντου συνεχίζει να επηρεάζει τον χώρο μέχρι σήμερα.  Η δουλειά του επηρέασε γενιές φωτογράφων και είχε βαθύ αντίκτυπο στον τρόπο που βλέπουμε και κατανοούμε την αμερικανική κοινωνία.

Ο Evans είναι ίσως περισσότερο γνωστός για το έργο του κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης, όταν κατέγραψε τις ζωές των καθημερινών Αμερικανών σε αγροτικές και αστικές περιοχές. Ταξίδεψε εκτενώς σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες, απαθανατίζοντας εικόνες αγροτών και εργατών εργοστασίων. Το έργο του επικεντρωνόταν συχνά στις λεπτομέρειες της καθημερινότητας και στους αγώνες των απλών ανθρώπων.

Walker Evans

Οι φωτογραφίες του Evans χαρακτηρίζονται από την αμεσότητα, την ειλικρίνεια και την έλλειψη συναισθηματισμού. Επιδίωξε να συλλάβει την ουσία των θεμάτων του, συχνά φωτογραφίζοντάς τα στο φυσικό τους περιβάλλον, χωρίς τεχνητές πόζες ή σκηνικά.

Η φωτογραφία δεν μπορεί ποτέ να μεγαλώσει αν μιμείται κάποιο άλλο μέσο. Πρέπει να περπατά μόνη της, πρέπει να είναι ο εαυτός της.

Walker Evans

Το έργο του είχε σημαντική επιρροή στην ανάπτυξη της φωτογραφίας και των εικαστικών τεχνών. Το στυλ της ειλικρινούς, άκοσμης φωτογραφίας του βοήθησε στη δημιουργία μιας νέας, πιο ρεαλιστικής προσέγγισης στο φωτογραφική τέχνη. Πολλοί φωτογράφοι και καλλιτέχνες ανέφεραν τον Evans ως επιρροή, συμπεριλαμβανομένων των Νταϊάν Άρμπους, Ρόμπερτ Φρανκ, Λι Φρίντλεντερ και Γουίλιαμ Έγκλεστον. Οι εικόνες του Evans συνεχίζουν να μελετώνται και να θαυμάζονται σήμερα για την αισθητική και ιστορική τους σημασία.

Το έργο του Evans συνεχίζει να εμπνέει και να επηρεάζει τους φωτογράφους σήμερα και η κληρονομιά του γιορτάζεται σε πολυάριθμες εκθέσεις και συλλογές μουσείων.

Το καλύτερο πράγμα σε μια εικόνα είναι ότι δεν αλλάζει ποτέ, ακόμα κι όταν αλλάζουν οι άνθρωποι σε αυτήν. 

Walker Evans

Walker Evans

Είπαν για τον EVANS :

Η Diane Arbus: “Ο Γουόκερ Έβανς είναι θεός. Είναι ένα πραγματικό μοντέλο για αυτό που θα ήθελα να είμαι ως φωτογράφος.”

Ο Robert Frank: “Ο Γουόκερ Έβανς ήταν ο πρώτος φωτογράφος που κοίταξα σοβαρά και παραμένει μεγάλη επιρροή».

Ο Lee Friedlander (ο οποίος ήταν και φίλος του Evans): “Ο Walker ήταν ένας πολύ περίπλοκος, πολύ έξυπνος άνθρωπος και ένας πολύ σπουδαίος φωτογράφος. Ήταν από τους πρώτους που είδε τη φωτογραφία ως μορφή τέχνης.”

Ο William Christenberry (ο οποίος ήταν και φίλος του Evans): “Ο Walker ήταν ένας από τους μεγαλύτερους φωτογράφους της εποχής μας. Το όραμά του για τον κόσμο ήταν μοναδικό και πρωτότυπο, και η επιρροή του στη φωτογραφία θα γίνει αισθητή για τις επόμενες γενιές.”

Ο Joel Meyerowitz: “Ο Walker Evans ήταν πάντα ένας από τους ήρωές μου. Οι φωτογραφίες του από την Αμερική είναι ένα είδος αλήθειας, αλλά δεν το είπε με διδακτικό τρόπο, το είπε με έναν ποιητικό τρόπο».

John Szarkowski: “Η επιρροή του Evans στη φωτογραφία ήταν ανυπολόγιστη. Στο έργο του, βλέπουμε μια Αμερική που ποτέ δεν ξέραμε ότι υπήρχε, και ωστόσο φαίνεται να είναι η μόνη Αμερική που έχει σημασία.”

Walker Evans

 

Walker Evans – Βιβλία


* Ο Γιώργος Καζάζης γεννήθηκε στη Φίλια-Λέσβου και ζει στη Μυτιλήνη.
Ασχολείται από το 2009 με τη τέχνη της φωτογραφίας.
Είναι θεωρητικός και συνεχής μελετητής της ιστορίας της φωτογραφίας και της σχέσης που έχει αυτή με τις άλλες τέχνες.
Είναι μέλος της Φωτογραφικής Εταιρείας Μυτιλήνης (ΦΕΜ) (έχει διατελέσει και Γενικός Γραμματέας), έχει συμμετοχή στις εκθέσεις της, έχει διδάξει στους μαθητές της και έχει κάνει προβολές φωτογραφικών ντοκιμαντέρ και ταινιών σχετικών με τη τέχνη της φωτογραφίας.
Φέτος διδάσκει σε σεμινάρια φωτογραφίας που πραγματοποιούνται στο χώρο Τέχνης και Πολιτισμού ARTοποιώ, στη Μυτιλήνη.
Λάτρης επίσης του κινηματογράφου και κυρίως των  μεγάλων δημιουργών :
Ταρκόφσκι, Φελίνι, Βισκόντι, Μπέργκμαν, Λανγκ, Αντονιόνι, Ντράγιερ, Μπουνιουέλ, Όζου, Μιζογκούτσι.
Έχει παρακολουθήσει και παρακολουθεί   σεμινάρια από σημαντικούς δασκάλους φωτογραφίας και άλλων τεχνών :
Πλάτωνα Ριβέλλη, Βασίλη Γεροντάκο, Λάμπρο Παπανικολάτο, Λουκά Βασιλικό, Στράτο Καλαφάτη, Stella Johnson, Τάκη Γέρο.
Διατηρεί το φωτογραφικό-κινηματογραφικό site: www.georgekazazis.gr