Ralph Gibson – Η οπτική ποίηση της αφαίρεσης και του μυστηρίου

Ralph Gibson – Η οπτική ποίηση της αφαίρεσης και του μυστηρίου

Το πιο εύκολο πράγμα στον κόσμο είναι να είσαι φωτογράφος. Απλώς πρέπει να πατήσεις το κουμπί. Το πιο δύσκολο πράγμα ως φωτογράφος είναι να φτιάξεις μια εικόνα που μπορείς να κοιτάς για πολλή ώρα.

Ralph Gibson

Ο Ralph Gibson (γεννημένος στις 16 Ιανουαρίου 1939) είναι ένας καταξιωμένος Αμερικανός καλλιτεχνικός φωτογράφος, γνωστός για τις σουρεαλιστικές, ασπρόμαυρες εικόνες υψηλής αντίθεσης και το πρωτοποριακό του έργο στις φωτογραφικές εκδόσεις. Οι φωτογραφίες του εστιάζουν σε απομονωμένα οπτικά θραύσματα, γεωμετρικές φόρμες και μυστηριώδεις, συχνά ερωτικούς υπαινιγμούς.

Ralph Gibson

Γεννημένος στο Λος Άντζελες της Καλιφόρνια, ο Gibson μεγάλωσε επισκεπτόμενος κινηματογραφικά πλατό, καθώς ο πατέρας του εργαζόταν ως βοηθός σκηνοθέτη του Alfred Hitchcock. Έμαθε για πρώτη φορά φωτογραφία στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ και αργότερα σπούδασε στο San Francisco Art Institute. Στις αρχές της καριέρας του, εργάστηκε ως βοηθός της θρυλικής φωτογράφου ντοκoομέντου  Dorothea Lange και συνεργάστηκε σε δύο ταινίες με τον Robert Frank. Αφού μετακόμισε από το Λος Άντζελες στη Νέα Υόρκη το 1966, εργάστηκε στο πρακτορείο Magnum Photos για μια δοκιμαστική περίοδο μερικών μηνών, αλλά σύντομα αναγνώρισε ότι «η εκτέλεση εμπορικών αναθέσεων δεν ήταν το πεπρωμένο μου».

Ralph Gibson

Δουλεύοντας σχεδόν αποκλειστικά με κάμερες Leica για δεκαετίες, ο Gibson δίνει έμφαση στον κόκκο του φιλμ, τις έντονες σκιές και τα σφιχτά κάδρα για να αποδώσει με αφαιρετικό τρόπο καθημερινά αντικείμενα και ανθρώπινες φιγούρες. Ο Gibson παρέμεινε πιστός στην αναλογική φωτογραφική τεχνολογία για μεγάλο χρονικό διάστημα, αλλά όταν δοκίμασε μια Leica Monochrom το 2013, η στάση του άλλαξε: «Δεν έχω φορτώσει ούτε ρολό φιλμ από τότε. Οι φωτογραφίες αντανακλούν το όραμά μου. Είναι οι ίδιες – αλλά διαφορετικές», επιβεβαιώνει ο Gibson

Αγκαλιάζω το αφηρημένο στη φωτογραφία και υπάρχω με βάση μερικά κομμάτια τάξης που εξάγονται από το χάος της πραγματικότητας

Ralph Gibson

Ralph Gibson

Δυσαρεστημένος από τις παραδοσιακές εκδόσεις, στην πορεία της καριέρας του ίδρυσε τον εκδοτικό οίκο Lustrum Press το 1969, ώστε να ελέγχει ο ίδιος την αλληλουχία και τη διάταξη των μονογραφιών του.
Η Μαύρη Τριλογία (The Black Trilogy) είναι η εμβληματική αυτοέκδοσή του [The Somnambulist (1970), Déjà-Vu (1973) και Days at Sea (1975)] με την οποία  επαναπροσδιόρισε την αφηγηματική δυναμική του φωτογραφικού βιβλίου (photobook).
Πέρα από τις καλλιτεχνικές μονογραφίες, φωτογράφισε την εικόνα για το εσωτερικό εξώφυλλο του άλμπουμ Unknown Pleasures (1979) των Joy Division, έγραψε καμπάνιες για τον οίκο Bottega Veneta και συνεργάστηκε με τον μουσικό Lou Reed.

Ralph Gibson

Ο Gibson έχει εκδώσει πάνω από 40 μονογραφίες και έργα του βρίσκονται σε περισσότερες από 200 μουσειακές συλλογές παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων του Museum of Modern Art και του Whitney Museum of American Art.
Στις διακρίσεις του περιλαμβάνονται η υποτροφία Guggenheim, το Μετάλλιο Αριστείας της Leica, το βραβείο Lucie για το σύνολο της προσφοράς του, το Εκατονταετές Μετάλλιο της Βασιλικής Φωτογραφικής Εταιρείας και ο τίτλος του Ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής στη Γαλλία.

Αν μπορούσα να το πω με λέξεις, δεν θα χρειαζόταν να το φωτογραφήσω.

Ralph Gibson

Ralph Gibson

Οι κριτικοί τέχνης και οι επιμελητές τον αναγνωρίζουν ως έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της σουρεαλιστικής και αφαιρετικής φωτογραφίας, αν και δεν λείπουν οι επιφυλάξεις για τον ερμητικό χαρακτήρα των εικόνων του. Κριτικοί όπως ο A.D. Coleman και ο Miles Barth επισημαίνουν ότι το μεγαλύτερο επίτευγμα του Gibson είναι η αντιμετώπιση του βιβλίου ως ενιαίου έργου τέχνης. Μέσα από την αλληλουχία (sequencing) των εικόνων, δημιουργεί μια «οπτική ποίηση» όπου το νόημα προκύπτει από τον διάλογο μεταξύ των σελίδων και όχι από τη μεμονωμένη φωτογραφία. Η επιμελήτρια του MoMA, Corey Keller, σημειώνει ότι ο Gibson καταφέρνει να μετατρέπει τα πιο απλά αντικείμενα σε μνημειακές φόρμες. Σε αντίθεση με τον Edward Weston που εστίαζε στην υλικότητα των αντικειμένων, ο Gibson εμποτίζει το καθημερινό με μυστήριο και ψυχολογική ένταση.
Στο περιοδικό ArtsATL τονίζεται η ικανότητά του να «κόβει» την αφήγηση, αφήνοντας τον θεατή στο μέσο μιας ανεξήγητης ιστορίας. Η χρήση του έντονου κοντράστ και του κόκκου του φιλμ λειτουργεί ως εργαλείο αφαίρεσης της περιττής πληροφορίας.

Η φωτογραφία είναι ο ορισμός του απροσδιόριστου

 Ralph Gibson

Ralph Gibson

Ακόμη και ο θρυλικός Henri Cartier-Bresson του είχε επισημάνει πως «σκέφτεσαι υπερβολικά» («you think too much»), υπονοώντας ότι η αυστηρή γεωμετρική πειθαρχία του ενδέχεται να στερεί τον αυθορμητισμό από το κάδρο. Έτσι ορισμένοι κριτικοί θεωρούν ότι η εμμονή του στη φόρμα καθιστά το έργο του ψυχρό ή αποκομμένο από την κοινωνική πραγματικότητα. Επειδή οι εικόνες του λειτουργούν ως οπτικές μεταφορές του υποσυνείδητου χωρίς σαφή αφήγηση, μέρος του κοινού και της κριτικής βρίσκει το έργο του υπερβολικά αινιγματικό ή επαναλαμβανόμενο, ειδικά στις μεταγενέστερες δεκαετίες της καριέρας του.

Η φωτογραφία είναι μια πράξη πίστης

Ralph Gibson

Ralph Gibson

Στις σύγχρονες αναγνώσεις, τα γυμνά του και η συχνή εστίαση σε απομονωμένα μέρη του γυναικείου σώματος έχουν δεχθεί κριτική υπό το πρίσμα της φεμινιστικής θεωρίας. Ενώ οι υποστηρικτές του, όπως αναφέρεται στο περιοδικό Dodho, υποστηρίζουν ότι αντιμετωπίζει το σώμα καθαρά ως γλυπτική φόρμα και πηγή φωτός, άλλοι βλέπουν μια παραδοσιακή ερωτική αντικειμενοποίηση.
Ο Ralph Gibson φημίζεται για τις εύστοχες και φιλοσοφημένες τοποθετήσεις του γύρω από τη φωτογραφία, την αφαίρεση και τη διαδικασία της δημιουργίας, τις οποίες ο ίδιος αποκαλεί συχνά «Ralphisms». Οι σκέψεις του αντανακλούν την αφοσίωσή του στη φόρμα, το ένστικτο και το μυστήριο της εικόνας.

Να ακούς το έργο σου. Θα σου πει πού θέλει να πάει

Ralph Gibson

Ralph Gibson

Ο Ralph Gibson συνοψίζει τη φιλοσοφία του και υποστηρίζει ότι η φωτογραφία αποσπά τάξη από το χάος της πραγματικότητας και λειτουργεί ως ορισμός του απροσδιόριστου, καθώς αν κάτι μπορούσε να ειπωθεί με λέξεις, δεν θα χρειαζόταν να φωτογραφηθεί. Επικεντρώνεται σε φωτεινά, κομμένα σχήματα και όχι σε ολόκληρη τη φιγούρα, διατηρώντας την αρχή να μην εξηγεί ποτέ τις εικόνες του. Θεωρεί ακόμα πως η απόφαση της λήψης είναι το δυσκολότερο κομμάτι, προτιμά να αξιοποιεί ολόκληρο το κάδρο αποφεύγοντας το κροπάρισμα και δηλώνει πολύ ανυπόμονος για χρήση τρίποδου, ενώ πιστεύει ακράδαντα πως η καλύτερη φωτογραφία του είναι πάντα η επόμενη. Επίσης βλέπει τη φωτογραφία ως πράξη πίστης και επισημαίνει ότι το βιβλίο προσφέρει τον ιδανικό τρόπο για να δει ο θεατής ακριβώς αυτό που είδε και ο δημιουργός, σε αντίθεση με τις μεταβαλλόμενες συνθήκες μιας γκαλερί. Τονίζει επίσης ότι η καλλιτεχνική πορεία απαιτεί θάρρος και αποδοχή της αποτυχίας, καθώς και την ικανότητα να ακούει κανείς το ίδιο του το έργο.

Η φωτογραφία είναι μια πράξη πίστης

Ralph Gibson

Ralph Gibson