Ρέα Παπαδοπούλου:”Το άγνωστο περιμένει να το ανακαλύψεις και να σχετιστείς μαζί του”

Ρέα Παπαδοπούλου:”Το άγνωστο περιμένει να το ανακαλύψεις και να σχετιστείς μαζί του”

 

“Tomorrow this will not be yours”

Rea Papadopoulou

 

«Any traces left of the past topography are lost under the dust and in the noisiness of day. At night, however, the scene is transformed» γράφεις για την σειρά σου Dark Tree. Πώς μεταμορφώνει το σκοτάδι ένα τοπίο, πώς το καταφέρνει αυτό;
Tο βράδυ στα μάτια μου όλα είναι μαγικά, ο μακρινός ορίζοντας εξαφανίζεται. Το βράδυ οι αρχαίοι δρόμοι, οι πέτρινες αποθήκες, οι μικρές νησίδες κατοικίας, και τα δένδρα φαίνονται να αναδύονται από τα κενά ενός διαταραγμένου σήμερα εδάφους, περικυκλωμένα από άδεια θηριώδη βιομηχανικά κτήρια.

Κοιτάζω τις γοητευτικές νυκτερινές φωτογραφίες στο Dark Tree και αναρωτιέμαι αν η ομορφιά βρίσκεται στο σκοτάδι. Προσωπικά σε αυτές τις νυχτερινές σου φωτογραφίες βλέπω μια γιορτή που συνεχίζεται στο διηνεκές και με μυστικότητα. Αν τυχόν εκεί υπάρχουν φαντάσματα μετά το φωτογραφικό φως έχουν φύγει, σαν τον νεκρό καβαλάρη του Λωτρεαμόν που αποχωρεί από την κηδεία-γιορτή. Ίσως αυτό κάνει η τέχνη, μας βάζει τελικά και συμμετέχουμε σε μια παράσταση νεκρών και ζωντανών, μας εξισώνει.
Νομίζω ότι η ομορφιά είναι παντού,  αρκεί να της δώσουμε τον χρόνο ώστε να την ανακαλύψουμε. Ο χρόνος, η διάρκεια που παρατηρούμε έχει σημασία για μένα.
Στο “Dark Tree” φωτογραφίζω νύχτα, γιατί την νύχτα επιθυμώ να βρεθώ εκεί, μακριά από  την όχληση και την ρύπανση της μέρας, να παρατηρώ τη σύγχρονη τοπογραφία μέσα από τα ιστορικά στοιχεία που την δημιούργησαν, να ανακαλύπτω τα τοπία που απεικονίζουν μερικές φορές με έναν φορμαλιστικό τρόπο, αυτή την εφήμερη ομορφιά που αναδύεται μέσα από την τραχύτητα του βιομηχανικού περιβάλλοντος, από την ακραία επέκταση και την πίεση πόλης.

Ρέα Παπαδοπούλου

 

Ρέα Παπαδοπούλου

Σκέφτομαι πως ένα δένδρο με τις ρίζες του, είναι κάτι πολύ κοντά σε ένα πολλαπλό συμβολισμό. Είναι πρόθεσή σου αυτό;
Το δέντρο, με την διάρκεια και την επιμονή του στην επιβίωση μέσα στον χρόνο λειτούργησε σαν συμβολισμός για το θέμα, και ίσως στην αρχή υποσυνείδητα.
Στο “Dark Tree” υπάρχουν επίπεδα που αφορούν στον χώρο και στον χρόνο,  ο τόπος είναι ο Ελαιώνας της Αττικής  οι χρονολογίες που χάραξαν – σχεδίασαν το τοπίο ήταν τον  6οΠ.Χ. αιώνα όταν ο ελαιώνας φυτεύτηκε, με τους κυβερνήτες εκείνης της εποχής να ενθαρρύνουν την καλλιέργεια ελαιόδεντρων και αμπελιών ώστε να αυξηθεί το εισόδημα των μεσαίων και  κατώτερων τάξεων. Ο ελαιώνας ανήκε σε πολλούς μικρούς αγρότες. Το τοπίο του ελαιώνα φαίνεται να παραμένει απαράλλαχτο για πολλούς αιώνες. Ο ελαιώνας εμφανίζεται μεταξύ άλλων και στην χάρτα του Ρήγα Φεραίου. Στα τέλη του 19ου αιώνα, οι Γερμανοί Χαρτογράφοι Curtius και Kaupert, κάνουν μια ακριβή αποτύπωση του ελαιώνα, λίγο πριν  εγκατασταθεί εκεί η βιομηχανική περιοχή της Αθήνας, πρωτεύουσας του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους. Το τοπίο αλλάζει δραματικά κατά τον 20ό αιώνα, όταν φιλοξενεί πρώτα τους πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία και έπειτα τους μετανάστες  από την Ελληνική  επαρχία. Οι λαχανόκηποι κυρίως,  και λιγότερο τα ελαιόδεντρα επιβιώνουν ανάμεσα στα εργοστάσια μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα.
Σήμερα, η βιομηχανία φεύγει από την περιοχή και ενώ νέα μεγάλα έργα σχεδιάζονται, οι χώροι που μένουν προσωρινά κενοί, γεμίζουν με δένδρα ζιζάνια. Είναι αυτά τα αρχαία δέντρα που θέλουν να βγουν ξανά στην επιφάνεια? Είναι η φύση που θέλει μόνο λίγο χρόνο για να κάνει την καλή δουλειά της ακόμη και σε κατεστραμμένα εδάφη;

Ρέα Παπαδοπούλου

 

Ρέα Παπαδοπούλου

Στις φωτογραφικές σειρές σου, είναι παρούσες, έντονες απουσίες. Επίσης στις εικόνες σου, τα παλιά αντικείμενα κυριαρχούν. Για αυτό άραγε αγαπάμε τις φωτογραφίες, γιατί μας δίνουν μια βεβαιότητα, μια απόδειξη ότι κάποια πράγματα υπήρξανε; Υπάρχει σε αυτό λίγο οίκτος;
Οι σειρές “Χάλκη” και “Τα κορίτσια Κοιμούνται Επάνω” ερευνούν δύο σχολεία – οικοτροφεία που βρίσκονται σε νησιά μακριά από  το αστικό περιβάλλον και είναι τώρα κλειστά.
Υπάρχει πραγματικά θλίψη σε αυτά, αφού δείχνουν δραστηριότητα που έχει παύσει, όχι όμως οίκτος. Με τις εικόνες μου βλέπω μέσα από τα άδεια δωμάτια την απομόνωση, αλλά και την χαρά του παιχνιδιού, την αίσθηση του εγκλεισμού μαζί με την προσπάθεια των μοναχών στην παροχή κατεύθυνσης, μόρφωσης και καλλιέργειας σε αγόρια και κορίτσια, διαφορετικών δογμάτων σε εποχές που αυτό ήταν προνόμιο πολύ λίγων. Παρατηρώ τις διαφορές, την αυστηρότητα και την σιωπή της Χάλκης,  όπου εκπαίδευαν αγόρια για να γίνουν πατριάρχες,  με την ουτοπία της σχολής των Κοριτσιών τα οποία εκπαίδευαν για να παντρευτούν πρίγκιπες.

Θεωρώ πολύ γοητευτική την σειρά σου “Hotel Me”, και προσωπικά διαβάζω σε αυτήν ένα σχόλιο για τις σύγχρονες μητροπόλεις την νέα μορφή τους και την απομόνωση μέσα σε αυτές.
Το “Hotel Me”, μία σειρά σε εξέλιξη, ξεκίνησε σε μία μακρινή και άγνωστη για μένα μεγάλη πόλη. Συνεχίζει σαν μία μικρή τελετή άφιξης σε αυτά τα δωμάτια  που δίνουν την αίσθηση του οικείου και ταυτόχρονα του ξένου και προσωρινού. Ο έξω κόσμος, η άλλη μεριά των παραθύρων,  το άγνωστο, περιμένει να το ανακαλύψεις και να σχετιστείς μαζί του.

Ρέα Παπαδοπούλου

 

Ρέα Παπαδοπούλου

Οι σπουδές σου στην αρχιτεκτονική ολοφάνερα σε συνδέουν με το φυσικό και αστικό τοπίο και με την ορατή πραγματικότητα. Η φωτογραφία και η αρχιτεκτονική βλέπουν οπωσδήποτε ένα χώρο αρχικά και τον ανακατασκευάζουν πιο μετά. Πώς η φωτογραφία διαφοροποιείται στην συνέχεια;
Πρώτα βλέπω το χρώμα, μετά την σύνθεση και την φόρμα, στοιχεία που η αρχιτεκτονική μου έχει πραγματικά εμφυτεύσει. Για αυτή την φόρμα όντως μερικές φορές ανασκευάζω, δηλαδή κάνω μικρές … διορθώσεις στους χώρους.  Μετά είναι και η περιέργεια που οδηγεί στην έρευνα για τον τόπο ή τον χώρο, και συναρμολογεί την σειρά.

Η φωτογραφία, ακόμα και εκείνη ενός τοπίου, είναι μια επιβεβαίωση της πραγματικότητας ή μια εξαπάτηση;
Παρόλο που οι σειρές μου βασίζονται στην πραγματικότητα, δεν κάνω φωτογραφία ντοκουμέντου, οπότε για μένα η φωτογραφία, και κυρίως αυτή  του τοπίου είναι αληθινή όταν έχει τον φωτογράφο μέσα της. Κάποιες φορές βλέπω αλληγορίες, άλλες παρατηρώ  και φαντάζομαι την ιστορική ή την φυσική διαδοχή των τοπίων μέσα στον χρόνο. Η πραγματικότητα είναι διαφορετική για τον καθένα μας.

Ρέα Παπαδοπούλου

 

Ρέα Παπαδοπούλου

Πώς άρχισε η σχέση σου με την φωτογραφία; Μίλησέ μας για τα φωτογραφικά σου σχέδια αν θέλεις.
Φωτογράφιζα πάντα,  Όμως  συστηματικά άρχισα να ασχολούμαι με την φωτογραφία  το 2010  όταν είδα το βιβλίο  του Κωνσταντίνου Μάνου American Colors στο Athens House of Photography. Αυτά τα μεγάλα κομμάτια – πραγματικοί όγκοι χρωμάτων με μαγνήτισαν. Οι επιρροές μπορεί να αλλάξαν με τα χρόνια αλλά αυτό ήταν το ξεκίνημα.
Τα θέματα που με ενδιαφέρουν και με τα οποία ασχολήθηκα φωτογραφικά   είναι περιβαλλοντικά, χωροταξικά, θέματα διατήρησης  τοπιού, τη επίδραση της ανθρώπινης δραστηριότητας στο τοπίο, όπως και κοινωνικά που αφορούν θρησκευτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα του παρελθόντος. Τα φωτογραφικές μου εργασίες είναι μακροχρόνιες, και συνήθως  δουλεύω  πάνω από ένα θέμα παράλληλα. Μου αρέσει να κάνω διαφορετικά πράγματα και πιθανώς αυτό να είναι μία άσκηση που έβαζα πάντα στον εαυτό μου να δοκιμάζω νέα θέματα και φόρμες για να βλέπω τα αποτελέσματα. Δεν πετυχαίνουν όλα πάντα,  αλλά αυτό δεν έχει και μεγάλη σημασία. Σημασία είναι να ακούς προσεκτικά τις κριτικές και να  προχωράς.
Εδώ και καιρό  προσπαθώ να κάνω το Dark Tree βιβλίο. Αυτό μου φάνηκε από τα δυσκολότερα θέματα που έχω δουλέψει στην φωτογραφία. Τώρα έχει σχεδόν τελειώσει, θα γίνει αυτοέκδοση και θα εκτυπωθεί μόλις οι συνθήκες το επιτρέψουν.

O Antoined’Agata λέει πως δεν έχει σημασία πώς βλέπει ο φωτογράφος τα πράγματα, αλλά μετράει τελικά ποια είναι η προσωπική σχέση του μαζί τους. Συμφωνείς;
Συμφωνώ, με τον δικό μου τρόπο αποκτώ προσωπική σχέση με τα θέματά μου και για αυτό θέλω πολύ χρόνο για να τα αποχωριστώ.

Ρέα Παπαδοπούλου

 

Ρέα Παπαδοπούλου

 

Ρέα Παπαδοπούλου

 


Info:

Αρχιτέκτονας και φωτογράφος, γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Σπούδασε αρχιτεκτονική στο Α.Π.Θ. Έχει δουλέψει σε μακροχρόνια φωτογραφικά θέματα εξετάζοντας κυρίως περιβαλλοντικά, κοινωνικά και αστικά ζητήματα.
Τα φωτογραφικά της έργα έχουν παρουσιαστεί σε ελληνικά και διεθνή φεστιβάλ, όπως το ‘Dark Tree’ στο Festival Fotografico Europeo 2019 στο Varese, Iταλία, ‘Η Λίμνη Που Δεν Βλέπεις’, επιλέχθηκε στην έκθεση PHEN, Φεστιβάλ Φωτομετρίας 2018, Γιάννενα. Το 2017 το ‘Dark Tree’ ήταν finalist στα Discovery Awards του φεστιβάλ Encontros Da Imagem, Braga Πορτογαλία, ‘Tα κορίτσια Κοιμούνται Επάνω’ και ‘Χάλκη’ στην Φωτομετρία 2015. Έχει συμμετέχει σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις ενώ έργα της έχουν συμπεριληφθεί σε έντυπες και ψηφιακές εκδόσεις.  Δύο εικόνες από τα ‘Tα κορίτσια Κοιμούνται Επάνω’ έχουν γίνει εξώφυλλο σε βιβλία των επετειακών εκδόσεων Καστανιώτη και συμμετείχε με αυτά  στην ομαδική έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη το 2019.

www.reapapadopoulou.com
https://www.instagram.com/papadopoulourea/
https://www.facebook.com/rea.papadopoulou.31/