Anna Lehespalu – Η φωτογραφία έγινε ένας τρόπος να κοιτάζω πιο προσεκτικά τον εσωτερικό μου κόσμο
Στο πρότζεκτ σας “I Dream About the World”, οι εικόνες μοιάζουν λιγότερο με αφήγηση και περισσότερο με μια εσωτερική κατάσταση. Σας ενδιαφέρει να εξηγήσετε κάτι ή να μεταδώσετε μια εμπειρία;
Νομίζω ότι με ενδιαφέρει περισσότερο να μεταδώσω μια εμπειρία παρά να εξηγήσω κάτι άμεσα. Οι εικόνες μου συνήθως προέρχονται από συναισθήματα και περιόδους ζωής που διανύω. Με τον καιρό κατάλαβα ότι η φωτογραφία έγινε ένας τρόπος να περνάω μέσα από αυτές τις φάσεις και να τις κατανοώ καλύτερα.
Συνήθως υπάρχει μια περίοδος όπου φωτογραφίζω πολύ διαισθητικά και αργότερα έρχεται μια περίοδος αναστοχασμού, όπου η αφήγηση αρχίζει σιγά σιγά να εμφανίζεται. Συνολικά, η φωτογραφία υπήρξε για μένα ένας τρόπος να καταγράφω συναισθήματα και διαφορετικές στιγμές στον χρόνο μέσα από διαφορετικές μεθόδους και υλικά.
Η ψυχική υγεία υπήρξε επίσης ένα σημαντικό θέμα στη ζωή μου και η φωτογραφία έγινε ένας από τους τρόπους με τους οποίους έμαθα να μένω μαζί με δύσκολα συναισθήματα και να τα επεξεργάζομαι. Ταυτόχρονα, με ενδιαφέρει το πώς οι προσωπικές εμπειρίες μπορούν να συνδεθούν με κάτι πιο συλλογικό. Παρόλο που όλοι βιώνουμε τα συναισθήματα διαφορετικά, υπάρχουν ορισμένα αισθήματα που πολλοί άνθρωποι αναγνωρίζουν μέσα τους. Δεν προσπαθώ να δώσω ένα σταθερό νόημα, αλλά περισσότερο να δημιουργήσω χώρο ώστε ο καθένας να νιώσει κάτι με τον δικό του τρόπο.
Anna Lehespalu
Έχετε αναφέρει ότι η φωτογραφία σας βοήθησε να κατανοήσετε τον εαυτό σας. Πώς λειτουργεί αυτή η διαδικασία για εσάς;
Η φωτογραφία έγινε ένας τρόπος να κοιτάζω πιο προσεκτικά τον εσωτερικό μου κόσμο. Άρχισα να με ενδιαφέρει το πώς οι συναισθηματικές καταστάσεις αλλάζουν την αντίληψη και το πόσο διαφορετικά μπορεί να μοιάζει ο κόσμος ανάλογα με το τι συμβαίνει μέσα μας.
Ταυτόχρονα, περνούσα και από θεραπεία και μάθαινα περισσότερα για την ανθρώπινη ψυχολογία, οπότε η φωτογραφία έγινε σχεδόν μια παράλληλη διαδικασία με αυτό. Άρχισα να καταγράφω συναισθήματα, ατμόσφαιρα, καιρό, φως και ψυχικές καταστάσεις μέσα από το τοπίο και διαφορετικές φωτογραφικές μεθόδους.
Μερικές φορές φωτογράφιζα πολύ ενστικτωδώς και μόνο αργότερα καταλάβαινα κάτι για τις εικόνες. Η μουσική έγινε επίσης μέρος της διαδικασίας, επειδή με βοηθούσε να επανασυνδέομαι συναισθηματικά με συγκεκριμένες στιγμές κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας ή όταν επέστρεφα σε παλαιότερα έργα. Με τον καιρό, η φωτογραφία έγινε ένας προσωπικός τρόπος να προσπαθώ να κατανοήσω συναισθήματα, μνήμες και την ίδια την αντίληψη.
Anna Lehespalu
Πώς επηρέασαν τη φαντασία σας και τη visual language του “I Dream About the World” οι μύθοι και οι αφηγήσεις γύρω από το Βόρειο Σέλας;
Ένιωσα ότι οι μύθοι και η πνευματικότητα είναι βαθιά παρόντα στον Βορρά. Διάβασα ιστορίες και παραμύθια, αλλά αυτό που με επηρέασε περισσότερο ήταν το ίδιο το αίσθημα αυτών των τόπων.
Κατά τη διάρκεια της διαμονής μου στη Γροιλανδία ήμουν σωματικά μόνη, αλλά ποτέ δεν ένιωσα πραγματικά μόνη. Υπήρχε κάτι πολύ δυνατό στο τοπίο και στην ατμόσφαιρα εκεί. Κάποιες φορές μάλιστα με φόβιζε, επειδή το συναίσθημα ήταν τόσο έντονο και δύσκολο να εξηγηθεί.
Η δύναμη της φύσης στη Γροιλανδία και την Ισλανδία σχεδόν έγινε ένας μύθος από μόνη της για μένα. Άρχισα να καταλαβαίνω πώς γεννιούνται αυτές οι ιστορίες, γιατί όταν περιβάλλεσαι από σιωπή, σκοτάδι, καταιγίδες και απομόνωση, η φαντασία γίνεται πολύ πιο ανοιχτή.
Anna Lehespalu
Έχετε πει ότι τα συναισθήματα είναι πιο σύνθετα από τις λέξεις που χρησιμοποιούμε για να τα περιγράψουμε. Μπορεί μια εικόνα να τα εκφράσει πιο πιστά;
Νομίζω ότι οι λέξεις μάς δίνουν μια κοινή γλώσσα για τα συναισθήματα, αλλά κάθε άνθρωπος εξακολουθεί να τα βιώνει διαφορετικά μέσα από τη δική του ζωή και τις μνήμες του.
Για μένα, η φωτογραφία έγινε ένας τρόπος να εξερευνώ τα συναισθήματα οπτικά και συναισθηματικά αντί να προσπαθώ να τα ορίσω πολύ ξεκάθαρα. Δεν ξέρω αν μια εικόνα εκφράζει τα συναισθήματα πιο πιστά από τις λέξεις, αλλά σίγουρα τα εκφράζει διαφορετικά. Μερικές φορές οι άνθρωποι μπορεί να μη γνωρίζουν την ακριβή ιστορία πίσω από μια εικόνα, αλλά παρ’ όλα αυτά αναγνωρίζουν ένα συναίσθημα μέσα της.
Με ενδιαφέρει η ισορροπία ανάμεσα σε κάτι βαθιά προσωπικό και σε κάτι συλλογικό. Παρόλο που οι εμπειρίες μας είναι διαφορετικές, υπάρχουν ορισμένα συναισθήματα με τα οποία πολλοί άνθρωποι παλεύουν ή τα αναζητούν. Η φωτογραφία μού επιτρέπει να εξερευνώ αυτόν τον χώρο και να επιστρέφω συνεχώς σε αυτόν.
Anna Lehespalu
Ως καλλιτέχνης που ασχολείται και με τη μουσική, πώς αλληλεπιδρούν αυτά τα δύο μέσα στη δημιουργική σας διαδικασία;
Η μουσική υπήρξε το μεγαλύτερο πάθος της ζωής μου. Ξεκίνησα να μαθαίνω πιάνο και τραγούδι από πολύ μικρή ηλικία και ειδικά η κλασική μουσική παρέμεινε πάντα πολύ κοντά μου.
Ακόμη και πριν από τη φωτογραφία, η μουσική ήταν ο τρόπος μου να συνδέομαι συναισθηματικά με τον κόσμο. Κάποτε φανταζόμουν ότι θα γινόμουν επαγγελματίας μουσικός, αλλά με τον καιρό συνειδητοποίησα πόσο απαιτητική είναι αυτή η πορεία. Παρ’ όλα αυτά, δεν μπορώ να φανταστώ τη ζωή μου χωρίς τη μουσική.
Η μουσική είναι βαθιά συνδεδεμένη με τη φωτογραφική μου διαδικασία. Την ακούω διαισθητικά ενώ περπατώ, φωτογραφίζω, κάνω πεζοπορία ή επεξεργάζομαι εικόνες. Με βοηθά να μπαίνω σε συγκεκριμένες συναισθηματικές καταστάσεις και να επανασυνδέομαι αργότερα με στιγμές κατά τη διάρκεια της δουλειάς πάνω στις εικόνες.
Όταν φαντάζομαι τη δουλειά μου να εκτίθεται, σχεδόν πάντα τη φαντάζομαι μαζί με μουσική. Μου αρέσει η ιδέα ότι εικόνα και ήχος μαζί μπορούν να απομακρύνουν κάποιον για λίγο από την καθημερινότητα και να του επιτρέψουν να μείνει πιο βαθιά με τα συναισθήματά του.
Anna Lehespalu
Ξεκινάτε ποτέ από έναν ήχο ή μια μουσική ιδέα όταν δημιουργείτε μια εικόνα;
Ναι, μερικές φορές. Συνεργάζομαι αρκετά συχνά με μουσικούς και η μουσική μπορεί να επηρεάσει έντονα τη συναισθηματική κατεύθυνση της δουλειάς μου.
Συνήθως αυτό συμβαίνει πολύ διαισθητικά. Ορισμένη μουσική ή συγκεκριμένοι μουσικοί δημιουργούν μέσα μου ένα συναίσθημα που ανοίγει κάτι συναισθηματικά, ακόμη κι αν δεν μπορώ να εξηγήσω ακριβώς γιατί. Άρχισα να με ενδιαφέρει να ακολουθώ αυτή τη διαδικασία πιο συνειδητά — να παίρνω ένα μουσικό κομμάτι και να το αφήνω να με καθοδηγεί οπτικά, δημιουργώντας εικόνες που μεταφέρουν την ίδια συναισθηματική ατμόσφαιρα.
Θα ήθελα να συνεχίσω να αναπτύσσω συνεργασίες όπου η μουσική και η φωτογραφία συνυπάρχουν και διαμορφώνουν η μία την άλλη.
Anna Lehespalu
Anna Lehespalu
Τα τοπία που επιλέγετε συχνά κουβαλούν μια έντονη αίσθηση απομόνωσης. Είναι συνειδητή επιλογή;
Δεν νομίζω ότι επέλεξα συνειδητά την απομόνωση, αλλά η μοναξιά υπήρξε σημαντικό θέμα στη ζωή μου για πολύ καιρό. Ως μοναχοπαίδι, συχνά ένιωθα απομονωμένος μεγαλώνοντας και η μουσική και η φύση έγιναν οι πιο κοντινοί μου σύντροφοι.
Με τον καιρό κατάλαβα ότι χρειαζόταν να πλησιάσω αυτά τα συναισθήματα αντί να τα αποφεύγω. Η δουλειά μου έγινε μέρος αυτής της διαδικασίας. Κατά τη διάρκεια περιόδων στην Ισλανδία και τη Γροιλανδία, ειδικά τον χειμώνα και κατά την πανδημία, πέρασα μεγάλα διαστήματα μόνη μέσα σε πολύ απομονωμένα τοπία.
Δεν ήταν κάτι που σχεδίασα. Η ζωή και τα περιβάλλοντα προς τα οποία ένιωθα έλξη με οδήγησαν φυσικά σε αυτές τις καταστάσεις. Μέσα από τη φωτογραφία κατέγραψα αυτό που συνέβαινε γύρω μου και μέσα μου ταυτόχρονα.
Anna Lehespalu
Υπάρχει διαφορά στον τρόπο που δημιουργείτε όταν μένετε για μεγάλο διάστημα σε ένα μέρος, σε σύγκριση με όταν βρίσκεστε συνεχώς σε κίνηση, δεδομένου ότι ταξιδεύετε συχνά;
Ναι, σίγουρα. Έχω παρατηρήσει ότι δημιουργώ πολύ περισσότερο όταν βρίσκομαι σε κίνηση. Όταν βρίσκομαι σε άγνωστα μέρη, κάτι ανοίγει μέσα μου συναισθηματικά και δημιουργικά. Φαίνεται να συμβαίνουν περισσότερα μέσα μου όταν η ζωή μοιάζει λιγότερο οικεία.
Μεγάλο μέρος της δουλειάς μου έχει δημιουργηθεί σε περιόδους ταξιδιού, μετάβασης ή προσωρινής διαμονής. Νομίζω ότι η κίνηση με κρατά συνδεδεμένο με τη διαίσθηση και την περιέργεια.
Όταν μένω σε ένα μέρος για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, η διαδικασία γίνεται πιο αργή και πιο στοχαστική. Τότε περνώ περισσότερο χρόνο προσπαθώντας να κατανοήσω όσα έχω ήδη βιώσει.
Νομίζω ότι χρειάζομαι και την κίνηση και την ακινησία στη διαδικασία μου. Το ένα φέρνει την εμπειρία και το άλλο τον αναστοχασμό.
Anna Lehespalu
Πιστεύετε ότι μια εικόνα μπορεί να λειτουργήσει όπως η μουσική — δηλαδή να γίνεται άμεσα αισθητή χωρίς να χρειάζεται ερμηνεία;
Είναι μια ενδιαφέρουσα ερώτηση. Νομίζω ότι οι εικόνες μπορούν μερικές φορές να λειτουργήσουν πολύ παρόμοια με τη μουσική, επειδή και τα δύο μπορούν να αγγίξουν έναν άνθρωπο πριν από τη λογική και την ανάλυση. Συχνά αντιδρούμε συναισθηματικά στην ατμόσφαιρα, το χρώμα, τον ρυθμό ή τον χώρο πριν καταλάβουμε πλήρως το γιατί.
Μερικές φορές μια εικόνα αγγίζει κάτι ασυνείδητο. Μπορεί να θυμίσει σε κάποιον ένα συναίσθημα, ένα όνειρο ή μια μνήμη που δεν μπορεί να εξηγήσει πλήρως. Με αυτή την έννοια, η φωτογραφία μπορεί να περάσει μέσα από έναν άνθρωπο με πολύ άμεσο τρόπο, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τη μουσική.
Ταυτόχρονα, πιστεύω ότι αυτό είναι πολύ προσωπικό και εξαρτάται από τον άνθρωπο και από το ποιες αισθήσεις είναι πιο ανεπτυγμένες συναισθηματικά μέσα του. Κάποιοι άνθρωποι συνδέονται πολύ έντονα μέσω του ήχου, άλλοι μέσω των εικόνων, της ατμόσφαιρας ή ίσως των λέξεων.
Παρόλο που πλέον δουλεύω με εικόνες, η πιο δυνατή συναισθηματική μου σύνδεση παραμένει μάλλον με τη μουσική και τη φύση. Με αγγίζουν πολύ άμεσα, χωρίς να χρειάζονται εξήγηση, και νομίζω ότι αναζητώ ένα παρόμοιο συναίσθημα και στη φωτογραφία.
Anna Lehespalu
Σας ενδιαφέρει περισσότερο ο θεατής να «καταλάβει» το έργο σας ή να το «νιώσει»;
Νομίζω ότι το συναίσθημα είναι πιο σημαντικό για μένα. Η κατανόηση μπορεί να έρθει αργότερα ή και καθόλου. Δεν περιμένω από τους ανθρώπους να κατανοήσουν πλήρως τις εμπειρίες ή τις προθέσεις μου, αλλά ελπίζω να νιώσουν κάτι αληθινό μέσα από το έργο και να συνδεθούν με αυτό με τον δικό τους τρόπο.
Μου αρέσει να προσκαλώ τους ανθρώπους να αισθανθούν τα συναισθήματά τους, είτε είναι μαγικά, όμορφα, δύσκολα ή άβολα. Με πολλούς τρόπους, η φωτογραφία είναι και μια δική μου υπενθύμιση να επιστρέφω στα συναισθήματά μου και να παραμένω συνδεδεμένη με αυτά.
Πάντα χαίρομαι πολύ όταν οι άνθρωποι θέλουν να μοιραστούν κάτι από τον δικό τους εσωτερικό κόσμο αφού δουν τη δουλειά μου. Μερικές φορές μια συζήτηση ξεκινά μέσα από μια εικόνα, και πιστεύω ότι αυτού του είδους η σύνδεση είναι πολύ ξεχωριστή.
Anna Lehespalu
Info:
Η Anna Lehespalu είναι μια εικαστική καλλιτέχνις από την Εσθονία. Εργάζεται με τη φωτογραφία, το βίντεο και τη μουσική. Η δημιουργική της διαδικασία είναι διαισθητική και βασίζεται στο προσωπικό συναίσθημα. Μέσα από το έργο της εξερευνά ψυχολογικά τοπία και τις κρυφές διαστάσεις του ανθρώπινου νου. Καταγράφει τις δικές της εσωτερικές εμπειρίες μέσα στον χρόνο και την αντανάκλασή τους στο περιβάλλον της — ιδιαίτερα την ακατέργαστη, ήσυχη ομορφιά της φύσης.
