Η Ιωάννα Ένεζλη επιλέγει …
Για το photologio, η φωτογράφος Ιωάννα Ένεζλη ανασύρει από το προσωπικό της αρχείο 4+1 αγαπημένες της φωτογραφίες, και μας τις παρουσιάζει μαζί με προσωπικές σκέψεις και αναμνήσεις …
Ιωάννα ‘Ενεζλη
Τίποτα μην κοιτάς από κοντά
Κι η πιο γερή αλήθεια έχει ρωγμές ψευτιάς
Κι η πιο λαμπρή σοφία έχει σκιές βλακείας
Τα νύχια του περιστεριού είναι’ αρπαχτικά
Ο ύπερος του ρόδου είναι μια κάμπια
Μείνε καλύτερα στο πέταγμα
Μείνε στο χρώμα και την κίνηση
Μείνε στη γενική αρμονία
Ποτέ σου μην κοιτάς από κοντά
Ό,τι κοντά σου θέλεις να κρατήσεις
Ακόμα και το πιο αγαπημένο πρόσωπο
Το πιο ωραίο έχει πόρους
Μπορεί να σου φανεί τοπίο σεληνιακό
Μπορεί να απομακρυνθεί πολύ αν πλησιάσεις.
(Αργύρης Χιόνης)
Ιωάννα ‘Ενεζλη
Οι άνθρωποι το πιο συχνά
Δεν ξέρουν τι να κάνουνε τα χέρια τους
Τα δίνουν – τάχα χαιρετώντας-σ’ άλλους
Τα’ αφήνουνε να κρέμονται σαν αποφύσεις άνευρες
Ή –το χειρότερο- τα ρίχνουνε στις τσέπες τους και τα ξεχνούνε
Στο μεταξύ ένα σωρό κορμιά μένουν αχάιδευτα
Ένα σωρό ποιήματα άγραφα.
(Αργύρης Χιόνης)
Ιωάννα ‘Ενεζλη
Παράθυρο κλειστό
το πρόσωπό σου
και οι ρυτίδες,
που το μέτωπό σου χάραζαν,
γρίλιες μισανοιγμένες.
Έσκυψα τάχα
για να πάρω ένα φιλί
κι είδα το λογισμό σου
έναστρο ουρανό.
(Αργύρης Χιόνης)
Ιωάννα ‘Ενεζλη
Άρχισαν να κουνιούνται μέσα στις κορνίζες τους, ν’ αλλάζουν πόζες και εκφράσεις, σαν για να ξεμουδιάσουν – οι φωτογραφίες νεκρών μελών της οικογένειας.
Ύστερα, λες και ξεθάρρεψαν, άρχισαν να γέρνουν έξω απ’ τις κορνίζες τους, σαν έξω από παράθυρα, να περιεργάζονται το δωμάτιο- οι φωτογραφίες κάτι προγόνων που είχαν πεθάνει.
Άρχισαν να βγαίνουν απ’ τις κορνίζες τους ,να πηγαίνουν στην κουζίνα, να ψήνουν καφέδες, να καπνίζουνε τσιγάρα, να συζητούν… Τον ίδιο τον αγνοούσαν, σαν να μην υπήρχε.
Μα πίνετε τον καφέ μου, καπνίζετε τα τσιγάρα μου, καθόσαστε στις καρέκλες μου, φώναζε, πώς γίνεται να μ’ αγνοείτε;
Υπάρχω κι εγώ!
Αυτοί επέμεναν να τον αγνοούν, να ψήνουν καφέδες, να καπνίζουνε τσιγάρα, να λένε τα δικά τους…
Χαμένος ανάμεσά τους, ένιωθε σαν φωτογραφία που δεν τραβήχτηκε, που θα τραβιόταν μετά από πολλά χρόνια, όταν θ’ άρχιζε να υπάρχει.
(Αργύρης Χιόνης)
Η Ιωάννα Ένεζλη επιλέγει … Anders Petersen
Anders Petersen, “Lily & Rose” Café Lehmitz,Αμβούργο 1970
“Για να φωτογραφίσεις κάτι αποτυπώνοντας την βαθιά του ψυχή, δεν μπορεί να υπάρχει αποστασιοποίηση, πρέπει να είσαι μέρος του, σάρκα της ίδιας σάρκας Δεν είναι περιγραφή αλλά συνύπαρξη .”
(Maurice Merleau-Ponty)
Εκεί γύρω στα είκοσί μου αγάπησα τόσο πολύ τον Tom Waits,που άρχισα να αγοράζω τα άλμπουμς του, τα οποία είχαν ζωγραφισμένα εξώφυλλα ή φωτογραφίες που σχεδόν πάντα έδειχναν τον ίδιο.
Το “Rain Dogs”, του 1985,ήταν το άλμπουμ που με γοήτευσε ήδη από το εξώφυλλό του.
Είχε μια φωτογραφία που έδειχνε κάποια γυναίκα να γελάει αγκαλιάζοντας έναν μάλλον ζαλισμένο/μεθυσμένο άντρα.
Για πολλά χρόνια, πίστευα ότι αυτό το αγόρι με το μακρύ πρόσωπο ήταν ο Tom Waits…
Ήρθε όμως το πλήρωμα του χρόνου και ανακάλυψα πως η φωτογραφία τραβήχτηκε από έναν σπουδαίο νεαρό τότε Σουηδό φωτογράφο: τον Anders Petersen και φυσικά ο νεαρός εκείνος άνδρας που απεικονιζόταν, δεν ήταν ο τραγουδιστής.
Η φωτογραφία τραβήχτηκε στο Café Lehmitz, στέκι των «αδέσποτων» της περιοχής, με μόνιμους θαμώνες, πόρνες, μεθυσμένους, περιθωριοποιημένους και εργάτες.
Ο Petersen αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές του το 1968, μετακόμισε για να ζήσει σε εκείνο το μπαρ, ανταλλάσσοντας ένα κρεβάτι για να κοιμηθεί με τη φροντίδα των παιδιών της γυναίκας που το διηύθυνε .
Έμεινε εκεί για σχεδόν τρία χρόνια, φωτογραφίζοντας συνεχώς με απόλυτο σεβασμό, σαν μάρτυρας της ζωής εκείνων των όντων που είχαν απορριφθεί από την κοινωνία και το μπαρ γινόταν αυτόματα ένα καταφύγιο ψυχής.
Ο Anders Petersen φωτογραφίζει αργότερα σε φυλακές, σε άσυλο ευγηρίας σε ψυχιατρικό νοσοκομείο σε χώρους δηλαδή, που οι άνθρωποι εκθέτουν τις πληγές τους.
Σε αυτούς τους χώρους θα ζήσει για μεγάλα χρονικά διαστήματα, για να νιώσει και να αποτυπώσει στο φακό της κάμεράς του με ενσυναίσθηση όλα εκείνα τα συναισθήματα που του γεννήθηκαν. Δεν αποτελεί μέρος της ψεύτικης και ηθικολογικής αστικής τάξης, αλλά ανήκει στην ειλικρινή και σπλαχνική οικογένεια των περιθωριοποιημένων .
«Δεν φωτογραφίζω τόσο αυτό που βλέπω όσο αυτό που νιώθω. Δεν πρόκειται για την καταγραφή κάποιου πράγματος, αλλά για την αντιμετώπιση του συναισθήματος που προκύπτει. Θέλω να ξεφύγω από τον συναισθηματισμό και την ανεντιμότητα. Θέλω η στιγμή να είναι ασυμβίβαστη. Δεν έχω κάποια ιδιαίτερη μέθοδο. Πρέπει να είσαι τυχερός και να προσπαθείς να δεις πού είναι το φως και τι πρόκειται να συμβεί πριν συμβεί.», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο ίδιος.
Info (σε πρώτο πρόσωπο):
Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Αθήνα όπου συνεχίζω να ζω και να εργάζομαι έως και σήμερα.
Με την φωτογραφία άρχισα να ασχολούμαι τα τελευταία δέκα χρόνια θέλοντας να εκφράσω τον εσωτερικό μου κόσμο. Ακολούθησα από τότε ανελλιπώς μαθήματα και σεμινάρια φωτογραφίας, ενώ φωτογραφίες μου, έχουν εκτεθεί και βραβευθεί σε πολλές ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα.
Συχνά ο φωτογραφικός μου φακός διηγείται μια ιστορία που νιώθω την ανάγκη να αφηγηθώ κι άλλοτε αποτυπώνει οτιδήποτε πιθανά με κινητοποιήσει συναισθηματικά.
Η φωτογραφία εκφράζει την αλήθεια μου…Είναι μια συνεχής αναμέτρηση με τον εαυτό μου…
