Στράτος Μαραγκός : “-2” (Μείον 2)

Στράτος Μαραγκός : “-2” (Μείον 2)

.

Στο -2, δύο επίπεδα κάτω από την επιφάνεια της γης, είναι ο χώρος που φυλάσσονται, μεταξύ των άλλων, και τα πολύτιμα ιατρικά αρχεία των ασθενών του νοσοκομείου όπου εργάζομαι ως χημικός. Κυκλοφορούν διάφορες ιστορίες για το -2: για ληστές που μπορεί να κρύβονται ή να κρύβουν την λεία τους εκεί, για άστεγους και οικονομικούς μετανάστες που μπορεί να κοιμούνται (κυρίως το χειμώνα) εκεί, για τρωκτικά και έντομα. Οι υπάλληλοι του νοσοκομείου κατεβαίνουν σχεδόν με τρόμο, και ποτέ μόνοι τους, για να αναζητήσουν κάτι από εκεί.

Με το πρότζεκτ αυτό με ενδιαφέρει περισσότερο να μεταφέρω την ατμόσφαιρα του συγκεκριμένου χώρου. Φωτογραφίζω όχι μόνο τα αρχεία, αλλά και τα διάφορα άχρηστα αντικείμενα που τα τμήματα του νοσοκομείου ξεφορτώνονται εκεί. Το -2 μοιάζει περισσότερο να λειτουργεί σαν προθάλαμος πριν την ολική καταστροφή αυτών παρά σαν σημείο προσωρινής φύλαξης τους.

Αν και ο προορισμός αυτών των αρχείων είναι να γίνουν χαρτοπολτός, είναι ανοιχτά σε πολλές διαφορετικές αναγνώσεις. Η νοσταλγική διάθεση που τα συνοδεύει δεν προέρχεται μόνο από την μικρή πιθανότητα να ανήκουν σε κάποιο οικείο σε μας πρόσωπο, αλλά την ακατανίκητη επιθυμία μας να τα σώσουμε και μέσω αυτών την ίδια την ύπαρξη μας, αποτρέποντας την λήθη και την εξαφάνιση. Ακόμα και για αυτούς που έχουν αποβιώσει, συνεχίζουν να υπάρχουν μέσω των ιατρικών αρχείων τους.


 


Το μείον δύο του Στράτου Μαραγκού

Σήμερα για ακόμη μια φορά επιβεβαιώθηκε η δυσπιστία, η δική μου και τόσων άλλων, απέναντι στην τεκμηριωτική αξία της φωτογραφίας, στην ικανότητά της να μεταφέρει πιστά την πραγματικότητα ενός αληθινού χώρου σε θεατές που δεν τον έχουν δει ποτέ. Αφορμή στάθηκε η επίσκεψή μου στο επίπεδο -2 (μείον δύο), δηλαδή στα άδυτα του νοσοκομείου όπου εργάζεται ο Μαραγκός, για να δω από κοντά το χώρο ο οποίος πέρασε στη (φωτογραφική) αιωνιότητα χάρη στο ταλέντο και τον ακούραστο ζήλο του.

Ας μην ξεχνάμε ότι η φωτογραφία είναι πάντα μια κατασκευή, μια αντανάκλαση, ένα ομοίωμα του δημιουργού της. Ο Μαραγκός επιτυγχάνει να εντοπίσει τα σουρεαλιστικά, χιουμοριστικά στοιχεία του χώρου αλλά και την ορθολογιστική, σχεδόν ορθοκάθετη αρχιτεκτονική δομή του, να τον «φωτίσει», να τον «χρωματίσει», να τον «μεγαλώσει», δίχως ωστόσο να προδώσει την αυθεντικότητα του θέματος: οι άπειροι στοιβαγμένοι φάκελοι, τα αμέτρητα ντουλαπάκια και συρταράκια, οι μισοδιαλυμένοι φωριαμοί, το ψυχρό φως νέον που υποδηλώνει νοσοκομείο ή δημόσια υπηρεσία. Η πρόθεσή του δεν είναι να ωραιοποιήσει ούτε να τεκμηριώσει αλλά να φωτογραφήσει το δικό του -2, έναν χώρο που φαίνεται να μην του είναι αδιάφορος. Και γιατί όχι άλλωστε; Ποιος θα φωτογράφιζε ένα μέρος για το οποίο δεν έχει κανένα απολύτως ενδιαφέρον; Για τον οποίο δεν τρέφει κανένα συναίσθημα, θετικό ή αρνητικό;

H φωτογραφία αρχείων διέπεται από μια εγγενή αντίφαση: αντί να αποκαλύπτει, να φέρνει στο φως, να δίνει πληροφορίες για το φωτογραφιζόμενο αντικείμενο, καταγράφει το κέλυφος, και αποκρύπτει το περιεχόμενο. Θα θέλαμε να πάρουμε τους φακέλους στα χέρια μας, να ξεφυλλίσουμε τα έγγραφα, να ανοίξουμε τα συρτάρια. Το χέρι μας όμως σταματά στην επίπεδη επιφάνεια της φωτογραφίας. Εκείνο που μας προσφέρεται ως θέαμα λειτουργεί ταυτόχρονα και ως παραπέτασμα που εμποδίζει τη θέα.

Ίσως θα μπορούσαμε να φανταστούμε τις φωτογραφίες αρχείων ως πορτραίτα ανθρώπων. Στις φωτογραφίες αρχείων αυτό που βλέπουμε, οι φάκελοι, τα συρτάρια, οι κούτες, αποτελούν ένα περίβλημα που καλύπτει κάτι το οποίο δεν γνωρίζουμε. Ξέρουμε τί είναι ένας φάκελος, ένα συρτάρι, μια κούτα, ένα έγγραφο, μια καρτέλα, αλλά δεν μπορούμε να ξέρουμε τί πληροφορίες περιέχει ένα αρχείο. Αντίστοιχα σε ένα πορτραίτο ενός άνδρα, μιας γυναίκας, ενός παιδιού, βλέπουμε το περίβλημα, το σάρκινο μανδύα που τον/την περιβάλλει, τα ρούχα, τη στάση του σώματος, το χρώμα των μαλλιών, των ματιών και του δέρματος, γνωρίζουμε οτι το περίβλημα αυτό περιέχει αίμα και κόκαλα, ιστούς, σάρκα, αλλά δεν μπορούμε να ξέρουμε τί σκεφτόταν ο άνθρωπος αυτός, τί είχε ζήσει, τί είχαν δει τα μάτια του, ποιο ήταν το αγαπημένο του φαγητό και αν ήταν ευτυχισμένος ή δυστυχισμένος.

«Σαν μια πατημασιά σε βρεγμένο χώμα, η φωτογραφία φέρει το ίχνος μιας παρελθούσας παρουσίας» γράφει ο Σ. Σταυρίδης . Το αρχείο τεκμηριώνει με λέξεις την παρουσία αυτή ενώ το φωτογραφημένο αρχείο του Στράτου Μαραγκού μας οδηγεί στα ίχνη της απουσίας της.

Αθήνα, Απρίλιος 2019
Αγγελική Σβορώνου

Εικαστικός – Φωτογράφος


O Στράτος Μαραγκός είναι φωτογράφος και χημικός. Ξεκίνησε την φωτογραφία στη Stereosis στη Θεσσαλονίκη το 2008. Συμμετείχε σε διάφορα workshops, τα σημαντικότερα εκ των οποίων ήταν αυτά τους Alec Soth, Anders Petersen, JH Engstrom, Depression Era, Dust Breeding Lab, Transeurope και Σχολή Καλών Τεχνών Αθήνας. Το 2019 ήταν ανάμεσα στους επιλεγμένους Ευρωπαίους καλλιτέχνες της πλατφόρμας του Transeurope. Το project ‘’-2’’ εκτέθηκε στο Φιλανδικό Μουσείο Φωτογραφίας στο Ελσίνκι το καλοκαίρι του 2019 ενώ τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς παρουσιάζεται στην Gallery Nitra στην Αθήνα. Το project ”Lucid Dream” παρουσιάστηκε στην photobienalle to 2014.

www.stratosmaragos.com