English Version

Η έκρηξη των φωτογραφικών βιβλίων διεθνώς, συνιστά πλέον και στην Ελλάδα μια διευρυμένη πραγματικότητα, με τις δικές της πολλαπλότητες και όψεις. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ελληνική ανεξάρτητη αυτοεκδοτική σκηνή, που φαίνεται να είναι και η πιο δραστήρια, ως προς τον αριθμό αλλά και την ποικιλομορφία στην παραγωγή φωτογραφικών βιβλίων.

Όλο και περισσότεροι δημιουργοί αναζητούν συστηματικά χειροποίητες και πειραματικές καλλιτεχνικές πρακτικές, για να παράγουν φωτογραφικά βιβλία, ιχνηλατώντας παράλληλα και έναν άλλο τρόπο θέασης του φωτογραφικού τους έργου, στον οποίο εμπλέκονται ενεργά το οικείο, η αφήγηση και η υλικότητα. Η αφηγηματική ακολουθία των εικόνων, η ταυτότητα και οι επιλογές των υλικών, ο σχεδιασμός, οι μέθοδοι βιβλιοδεσίας αλλά και οι τεχνικές εκτύπωσης, που επιστρατεύουν οι δημιουργοί των βιβλίων, αποτελούν κομβικά στοιχεία της καλλιτεχνικής διεργασίας τους. Εξαιτίας αυτής της οργανικής σχέσης περιεχομένου και υλικών, τα φωτογραφικά βιβλία συνιστούν αυτοτελή και ιδιοσυγκρασιακά αντικείμενα, με το ξεφύλλισμά τους ν’ αποτελεί μια εμβυθιστική εμπειρία.

To πλήθος και η πυκνότητα των εκδόσεων αυτών, αλλά και το προσωπικό-πολιτικό στοιχείο που εκπέμπουν, σχετίζεται αφενός με την αναζήτηση πολλών δημιουργών για πιο συμπεριληπτικούς και πλουραλιστικούς τόπους συνάντησης του έργου τους με το κοινό και αφετέρου με μια κατεπείγουσα ανάγκη έκφρασης πάνω στο τρέχον κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι.

Η έκθεση The Photobook Boom | H ελληνική περίπτωση παρουσιάζει μια ενδεικτική συλλογή από φωτογραφικά βιβλία, αλλά και δοκίμια (dummies) των τελευταίων τριών χρόνων, σε μια προσπάθεια να εκπροσωπηθεί ισότιμα το εύρος φάσματος της εγχώριας φωτογραφικής αυτoεκδοτικής κοινότητας, που αφήνει πια το δικό της αξιοσημείωτο αποτύπωμα στη σύγχρονη ιστορία του φωτογραφικού μέσου.

Συμμετέχουν: Άνια Βουλούδη, Εύα Βουτσάκη, Ανάργυρος Δρόλαπας, Σπύρος Ζερβουδάκης, Χάρης Κακαρούχας, Γιώργος Καραηλίας, Χαράλαμπος Κυδωνάκης, Αλεξάνδρα Μασμανίδη, Δημήτρης Μυτάς, Στεφανία Ορφανίδου, Αθανασία Παπαδοπούλου, Στυλιανός Παπαρδέλας, Αντωνία Πετρίτη, Άρτεμις Πυρπύλη, Γιώργος Σαλαμέ, Αλεξέι Σιοζόφ, Δημήτρης Ταΐρης, Άννη Τσεβδομαρία, Σοφία Τολίκα, Πάνος Χαραλαμπίδης, Μαίρη Χαιρετάκη, Γιάννης Χατζηασλάνης

Επιμέλεια: Γιώργος Γιατρομανωλάκης, Αλεξάνδρα Σαλίμπα
Συνδιοργάνωση: Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης
Διάρκεια: 07/10-04/12/21
Χώρος: Βιβλιοπωλείο Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης
—————–
Η είσοδος στους χώρους όπου φιλοξενούνται εκθέσεις της Thessaloniki Photobiennale 2021 προϋποθέτει πιστοποιητικό εμβολιασμού/νόσησης SARS-Cov-2 (έως 6 μήνες από τη διάγνωση), είτε Ευρωπαϊκό Ψηφιακό Πιστοποιητικό COVID-19, είτε αρνητικό εργαστηριακό rapid test αντιγόνου έως 48 ώρες πριν τη επίσκεψη. Οι επισκέπτες καλούνται να φέρουν αστυνομική ταυτότητα ή διαβατήριο, για τον έλεγχο ταυτοπροσωπίας. Η χρήση μάσκας είναι υποχρεωτική καθ’ όλη τη διάρκεια παραμονής στους χώρους.

“Photobook boom / The Greek case”

The global boom in photobooks is a growing reality in Greece as well, with its own facets and multiplicities. The independent Greek self-publishing scene, which seems to be the most active in terms of diversity and number of produced photo-books, is of particular interest.

More and more artists are systematically exploring handmade and experimental artistic practices, to create photobooks while they seem to be tracing in parallel an alternative way to display their photographic work in which intimacy, storytelling and materiality are central. The sequencing of the images, the nature and the choice of the materials, the design, the methods of bookbinding and the printing techniques that the artists employ are key elements of their artistic process. Because of this organic relationship between the content and the materials, photobooks are autonomous and idiosyncratic objects and their reading is an immersive experience.

The multitude and the range of these editions as well as the personal-political element that they exude, is related on the one side with the quest of many artists for more inclusive and pluralized spaces, in which the audience can encounter their work and on the other side with an urgency of reflecting upon the current socio-political life.

The exhibition Photobook Boom | Τhe Greek Case presents an indicative collection of photobooks and dummies of the last three years, in an attempt to equally represent the wide spectrum of the domestic self-publishing photobook community, which is now leaving its own considerable mark on the contemporary history of the photographic medium.

Mary Chairetaki, Panos Charalampidis, Anargyros Drolapas, Yiannis Hadjiaslanis, Haris Kakarouhas, Yorgos Karailias, Charalampos Kydonakis, Alexandra Masmanidi, Dimitris Mytas, Stefania Orfanidou, Athanasia Papadopoulou, Stylianos Papardelas, Antonia Petriti, Artemis Pyrpilis, Georges Salameh, Alexei Siozov, Dimitris Tairis, Sophia Tolika, Annie Tsevdomaria, Ania Vouloudi, Eva Voutsaki, Spyros Zervoudakis

Curation: Alexandra Saliba, Yorgos Yatromanolakis
Collaborator: National Bank of Greece Cultural Foundation
Duration: 07/10-04/12/21
Venue: Bookstore of the National Bank of Greece Cultural Foundation
—————–
Entry to all Thessaloniki Photobiennale venues is allowed only after presenting either a certificate of vaccination or recovery from SARS-Cov-2 or the EU Digital COVID Certificate, or negative rapid test (48 hours prior to the visit).
Visitors must bring with them either their Police Identity Card or their passport, as their identity will be checked against the certificate. The use of masks is mandatory for everyone for the duration of their stay in the venues.

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, στο πλαίσιο της PhotoΒiennale 2021 / 24ης Διεθνούς Φωτογραφικής Συνάντησης, συνδιοργανώνει με το MOMus / Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης και παρουσιάζει την έκθεση φωτογραφίας

Τοπο-ανθρωπολογίες/Topo-anthropologies

σε επιμέλεια της ομάδας The Provinces.

Η πλατφόρμα The Provinces ιδρύθηκε το 2018 από τους Τάσο Ζωίδη, Κώστα Ιωαννίδη, Ελένη Μουζακίτη, Χρήστο Ροντογιάννη, Χρήστο Σωτηρόπουλο, Πάνο Χαραλαμπίδη και Μαίρη Χαιρετάκη, ενώ το 2019 προστέθηκε στην ομάδα η Πηνελόπη Θωμαΐδη. Οι περισσότεροι των ιδρυτικών μελών ζουν και εργάζονται σε πόλεις της περιφέρειας (Καβάλα, Ηράκλειο Κρήτης, Πάτρα, Φιλιππιάδα Πρέβεζας).

Όραμα του The Provinces είναι να προσφέρει τον χώρο για τον διαρκή αναπροσδιορισμό του όρου “επαρχία”, παρέχοντας τις βάσεις για έναν διάλογο ανάμεσα στο κέντρο και την περιφέρεια, απαλλαγμένο από στερεοτυπικές προκαταλήψεις· επίσης, να διευκολύνει όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους προκειμένου να έχουν πρόσβαση στα εργαλεία που απαιτούνται, ώστε να μιλήσουν μέσω της φωτογραφικής γλώσσας για τη ζωή τους και το φυσικό και πολιτισμικό τους περιβάλλον.

Η πλατφόρμα The Provinces στήθηκε σε μια ιστορική συγκυρία (Brexit, εκλογή Τραμπ), κατά την οποία στα κέντρα του δυτικού κόσμου επικρατούσε έντονος προβληματισμός, αφενός για την αδυναμία συγχρονισμού αυτού που περιγραφόταν εκ νέου ως περιφέρεια, με αυτά που εκλαμβάνονταν στα κέντρα ως ουσιώδη προτάγματα της νέας εποχής και αφετέρου για την αδυναμία των κέντρων αυτών να κατανοήσουν εγκαίρως ή να προβλέψουν τις σχετικές τάσεις-εξελίξεις. Σήμερα, κάποια χρόνια μετά, ο προβληματισμός παραμένει στη δημόσια συζήτηση αλλά, ταυτόχρονα, στο μυαλό τουλάχιστον των ιδρυτών του The Provinces, ξεκαθαρίζει, με μεγαλύτερη σαφήνεια σε σχέση με την αρχή, η ανάγκη που αυτή η πλατφόρμα θα μπορούσε να καλύψει. Αντιλαμβανόμαστε τον διαδικτυακό τόπο The Provinces ως μια ζώνη επαφής ανάμεσα σε τόπους χωρίς κέντρο, γύρω από το οποίο θα περιστρέφονταν ως δορυφόροι. Τον αντιλαμβανόμαστε, επίσης, ως ένα αυτοεθνογραφικό βήμα. 

Οι φωτογραφικές εργασίες που εκτίθενται στην έκθεση Τοποανθρωπολογίες αποσκοπούν στο να δώσουν μια όσο γίνεται πιο αντιπροσωπευτική εικόνα των μέχρι τώρα αποτελεσμάτων του εγχειρήματος αυτού, που εστιάζει στον διαρκή αναπροσδιορισμό του όρου “επαρχία”. Αν θέλαμε να εντοπίσουμε ένα κοινό χαρακτηριστικό στις εργασίες που φιλοξενούνται εδώ, θα είχε ενδιαφέρον να σταθούμε σ’ εκείνο που επιλέχτηκε να δώσει και το θεματικό στίγμα στην παρούσα έκθεση, με βάση πάντα το υλικό της πλατφόρμας: τη σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον του, είτε αυτό είναι αποτέλεσμα ανθρωπογενούς δραστηριότητας, είτε το φυσικό τοπίο· το πώς οι άνθρωποι, που καταγράφονται από άλλους ή αυτοπαρατηρούνται φωτογραφίζοντας, παρεμβαίνουν και διαμορφώνουν τον τόπο γύρω τους, και πώς διαμορφώνονται κατόπιν απ’ αυτόν. Η σχέση τους με αυτό που τους περιβάλλει δεν είναι παθητική, γιατί στους τόπους τους υπάρχει ακόμη κενός χώρος, χώρος που εκλαμβάνεται ως ουδέτερος, έκθετος σε κάθε είδους επεμβάσεις ή στη χειρότερη περίπτωση χώρος απόρριψης άχρηστων πραγμάτων. Πίσω από όλα αυτά βρίσκεται η ανάγκη της επιβίωσης, είναι όμως συχνά και η τάση επίδειξης μιας πολιτισμικής ταυτότητας ή μιας ατομικότητας. Ο ουδέτερος τόπος, λοιπόν, φαίνεται πως γίνεται ιδιαίτερα καθοριστικός για τους ανθρώπους αυτούς. Το συνειδητοποιούν, δεν το αρνιούνται, ακόμη κι όταν επιλέγουν να χτίσουν μια ρέπλικα της όπερας του Σίδνεϊ στη μέση αυτού, που εμείς οι άλλοι θα αποκαλούσαμε “πουθενά”.

Επιμέλεια έκθεσης (από την ομάδα The Provinces): Τάσος Ζωίδης, Πηνελόπη Θωμαΐδη, Κώστας Ιωαννίδης, Ελένη Μουζακίτη, Χρήστος Ροντογιάννης, Χρήστος Σωτηρόπουλος

Συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Charles Weber, Ερωφίλη Γαγάνη, Θεοδόσης Γιαννακίδης, Τάσος Ζωίδης, Πηνελόπη Θωμαΐδη, Πέτρος Κοκκόλης, Βαγγέλης Κουσιώρας, Παναγιώτης Λάμπρου, Κωνσταντία Μαζαράκη, Εύη Μαυρώνη, Ελένη Μουζακίτη, Λευτέρης Παρασκευαΐδης, Χρήστος Ροντογιάννης, Ορέστης Σεφέρογλου, Ιωάννης Στρατουδάκης, Χρήστος Σωτηρόπουλος, Σώτη Τυρολόγου

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης
Βίλα Καπαντζή – Λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας 108, Τ.Θ. 50742, 54014 Θεσσαλονίκης 22
Εγκαίνια: Τετάρτη 6 Οκτωβρίου 2021, ώρες 17:00 – 22:00
Διάρκεια: Τετάρτη 6 Οκτωβρίου – Σάββατο 4 Δεκεμβρίου 2021
Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη & Παρασκευή: 10:00-17:00, Σάββατο: 13:00-21:00 (Κυριακή κλειστά)
Η είσοδος είναι ελεύθερη στο κοινό
Πληροφορίες: τηλ. 2310 295 170-1 καθημερινές 9.00 – 14.30 και 2310 295 149 τις ώρες λειτουργίας της έκθεσης

event: facebook.com/events/1071921966945422?ref=newsfeed
theprovincesplatform
the_provinces

 Thessaloniki PhotoBiennale, MOMus – Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης/Thessaloniki Museum of Photography, MOMus – Μητροπολιτικός Οργανισμός Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης

thessaloniki_photobiennale, momus_museums

Ο εκθεσιακός χώρος είναι Μικτός covid-free: η είσοδος επιτρέπεται μόνο σε εμβολιασμένους, νοσήσαντες (έως 6 μήνες από τη διάγνωση) και ανεμβολίαστους που έχουν πραγματοποιήσει εργαστηριακό rapid test αντιγόνου έως 48 ώρες πριν. Ο
έλεγχος θα γίνεται με βάση αυτά τα πιστοποιητικά και έγγραφο ταυτοποίησης (αστυνομική ταυτότητα, διαβατήριο, δίπλωμα οδήγησης).
• Σε κάθε εκθεσιακή αίθουσα επιτρέπεται ανά πάσα στιγμή η παρουσία μόνον ενός ατόμου
• Η χρήση μάσκας είναι υποχρεωτική για επισκέπτες και προσωπικό, καθώς και η τήρηση απόστασης 2 μέτρων.
• Έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα προστασίας σύμφωνα με τις οδηγίες του Υπουργείου Υγείας
• Όλο το προσωπικό του Ιδρύματος είναι πλήρως εμβολιασμένο

Για περισσότερες πληροφορίες  miet.gr

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης παρουσιάζει στην Αθήνα την
έκθεση φωτογραφίας του Στράτου Καλαφάτη

“Αρχιπέλαγος”

Ο Στράτος Καλαφάτης γράφει στον πρόλογο της αντίστοιχης έκδοσης που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα:
«Η εργασία του Αρχιπελάγους ξεκίνησε από μια ανάθεση των επιμελητών της 10ης Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας. Η Κατερίνα Κοτζιά, ο Ηλίας Κωνσταντόπουλος, ο Λόης Παπαδόπουλος και η Κορίνα Φιλοξενίδου, στηριγμένοι στην αιρετική πεποίθηση του ιστορικού Ruggiero Romano ότι το Αρχιπέλαγος είναι μια πόλη, έθεσαν την ιδέα αυτή ως άξονα της ελληνικής συμμετοχής.
Αυτήν τη θεματική της υδάτινης πόλης προσπαθήσαμε να οπτικοποιήσουμε, μαζί με τον φίλο και εκλεκτό φωτογράφο Σπύρο Στάβερη. Ανέλαβα να φωτογραφίσω τα πλοία και τις διαδρομές τους, ενώ ο Στάβερης θα κατέγραφε το ανθρώπινο στοιχείο, που κατακλύζει τα νησιά του Αιγαίου τους καλοκαιρινούς μήνες. Οι εικόνες που προέκυψαν, παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο του 2006 στο ελληνικό περίπτερο, στα Giardini της Βενετίας.
Τη θάλασσα τη γνώρισα μέσα από τον ήχο της. Έφτανε τα βράδια τραχύς, ρυθμικός, στο παιδικό μου δωμάτιο. Η εικόνα της ήταν τόσο παρούσα που σχεδόν μου διέφευγε. Γινόταν ένα με τους λόφους της Καλαμίτσας, σ’ ένα τοπίο δεδομένο, όσο και η πράξη της αναπνοής.
Ο παππούς μου, μια ζωή ναυτικός, δεν μπόρεσε ποτέ να ξεπεράσει την αυστηρότητα και τα χούγια του καπετάνιου. Μου μιλούσε για ταξίδια και περιπέτειες, με εκπαίδευσε στα μυστικά και στους νόμους της. Έτσι περνούσαν τα καλοκαίρια, με τη θάλασσα να με υιοθετεί ξυπόλυτο, ηλιοκαμένο και ευτυχή.
Καιρό μετά, μαζί με τη Λία και τη μικρή Δάφνη, ζήσαμε για τέσσερα χρόνια στο νησί της Σκοπέλου. Εκεί, μέσα στον υδάτινο κύκλο, μου εντυπώθηκε ο απελευθερωτικός, αλλά και αβάσταχτος αποκλεισμός του νερού.
Ξεκίνησα το ταξίδι του Αρχιπελάγους, από τη γενέτειρά μου, ένα απόγευμα, αρχές του καλοκαιριού. Η Καβάλα, το βορειότερο λιμάνι του Αιγαίου, ήταν η ιδανική αφετηρία, μα πρωτίστως, η πόλη όπου μεγάλωσα και έμαθα τη θάλασσα. Το πλοίο ήταν οικείο από τα ταξίδια της νιότης, ανάγλυφο από τα στρώματα αλμύρας και λαδομπογιάς. Αφήσαμε τη στεριά. Μαύρος καπνός απλώθηκε στον ορίζοντα, μέχρι που χάθηκε στη νύχτα. Παρέμεινα στο κατάστρωμα, παρατηρώντας τις γραμμές, τους αφρούς της μηχανής και τα μακρινά φώτα, σε μια προσπάθεια ανασύνταξης της μνήμης. Φτάσαμε στη Λήμνο. Τα κόκκινα φώτα της προβλήτας και ο θόρυβος του καταπέλτη, ήταν οι πρώτες φωτογραφίες του Αρχιπελάγους. Ακολούθησαν πολλές ακόμη, στις είκοσι μέρες αυτής της μικρής οδύσσειας.
Σήμερα, δώδεκα χρόνια μετά, με την ευκαιρία αυτής της έκθεσης, επέστρεψα στο Αιγαίο για να φωτογραφίσω ξανά. Ένα νέο ταξίδι, απαράλλαχτο κι όμως τόσο διαφορετικό, ολοκλήρωσε την ιστορία του. Η καμένη λέμβος και η μοναχική σημαία, αποτελούν τις τελευταίες χειρονομίες μιας επικαιρότητας, που θα χαθεί κι αυτή στα βάθη του χρόνου».

Παρασκευή 15 Μαρτίου 2019, στις 20.00
Μέγαρο Εϋνάρδου, Αγ. Κωνσταντίνου 20 & Μενάνδρου

Ο Στράτος Καλαφάτης είναι φωτογράφος. Γεννήθηκε στην Καβάλα το 1966. Ζει στη Θεσσαλονίκη, όπου έχει δημιουργήσει με τη Λία Ναλμπαντίδου το studiotessera, έναν τόπο για τη φωτογραφία. Από τις εκδόσεις Άγρα κυκλοφορούν τα βιβλία του Αρχέτυπες εικόνες (1999), Ομόνοια 2000 – Ταξίδι στον ομφαλό της Αθήνας, με κείμενα του Φίλιππου Φιλίππου (2000), Ημερολόγιο 1998-2002 (2004), Άθως / Τα χρώματα της πίστης (2014) και Αρχιπέλαγος (2017). Εκπροσωπείται από την γκαλερί Bernier/Eliades.

Διάρκεια έκθεσης:
Παρασκευή 15 Μαρτίου έως 20 Απριλίου 2019

Ώρες λειτουργίας:
Τρίτη – Παρασκευή, 12.00 – 18.00
Σάββατο, 11.00 – 17.00

Πληροφορίες: 210 3234 267, 210 5232 101 (ώρες λειτουργίας έκθεσης)

“ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ, ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΨΕΜΑΤΑ 1985-2018”
Κωστής Αντωνιάδης
Αναδρομική έκθεση φωτογραφίας σε 8 θεματικές ενότητες.

Η έκθεση φωτογραφίας του Κωστή Αντωνιάδη «ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ, ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΨΕΜΑΤΑ 1985-2018», που συνδιοργανώνεται από το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης και το Μουσείο Μπενάκη στο πλαίσιο της Thessaloniki PhotoΒiennale 2018, ανοίγει την Παρασκευή 14 Σεπτεμβρίου 2018 στις 20:30 στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ (Βίλα Καπαντζή – Βασιλίσσης Όλγας 108).

H έκθεση ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ, ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΨΕΜΑΤΑ 1985-2018 αναπτύσσεται σε οκτώ θεματικές ενότητες οι οποίες πραγματοποιήθηκαν σε διαφορετικές χρονικές περιόδους από το 1985 έως το 2018. Θραύσματα εικόνων της πόλης, εικονικές προτομές ηρώων, μυστικές συλλογές και υποθετικά ντοκουμέντα διερευνούν τη σχέση της φωτογραφίας με τη μνήμη, την πραγματικότητα και το φανταστικό. Ο Κωστής Αντωνιάδης, προσκαλώντας συστηματικά ετερόκλητα στοιχεία και μορφές σε νέους συσχετισμούς, αναδεικνύει την ιδιότητα της φωτογραφίας να ελίσσεται ανάμεσα σε χρήσεις και νοήματα.

Φθαρμένες εικόνες προσώπων και σωμάτων συνθέτουν το νήμα των αφηγήσεών του. Τη δεκαετία του 80, εμφανίζονται αρχικά σε διαφημιστικά ταμπλό και στους τοίχους ερειπωμένων κατοικιών της Αθήνας ενώ λίγα χρόνια αργότερα αναδύονται μέσα από γυάλινες φωτογραφικές πλάκες του 19ου αιώνα και ξεθωριασμένες σελίδες σημειωμάτων. Το 2013, ανανεώνοντας τα φωτογραφικά υλικά και τις μεθόδους επεξεργασίας τους υιοθετεί νέες προσεγγίσεις: Πρόσωπα τυπωμένα σε αιωρούμενες διαφάνειες συσχετίζονται με ήρωες ή ηρωίδες της αρχαίας τραγωδίας, της όπερας και του θεάτρου ενώ σε άλλη ενότητα, τεμαχισμένα αντρικά και γυναικεία σώματα συνθέτουν νέες μορφές.

Η πιο πρόσφατη εργασία που παρουσιάζεται στην έκθεση αποτελεί συνέχεια των ερωτημάτων που έχουν τεθεί και παλαιότερα από τον Κωστή Αντωνιάδη για τη σχέση της πραγματικότητας με την απεικόνισή της. Υιοθετώντας τη μορφή φωτογραφικού δοκιμίου ακολουθεί τις μεταλλάξεις που υφίστανται φωτογραφικά ντοκουμέντα της πορείας των προσφύγων μέχρι την ενσωμάτωσή τους σε μουσειακούς χώρους, καλώντας μας να αναρωτηθούμε τι απομένει εντέλει σε αυτά από την πραγματική ιστορία που αναπαριστούν.

Ιδιαίτερη θέση στο έργο του Αντωνιάδη κατέχουν φωτογραφίες του οικογενειακού του λευκώματος, το οποίο ο ίδιος ανασυνθέτει σε μια συνεχώς εξελισσόμενη εγκατάσταση με πόζες ανοίκειες – στιγμιότυπα στα οποία ο καλλιτέχνης διεισδύει ψηφιακά ή σκηνές στις οποίες φαντάσματα της οικογένειας εμφανίζονται σε ύφος πνευματιστικής φωτογραφίας του 19ου αιώνα.

Κάθε θεματική ενότητα αποτελεί μια σύντομη ως επί το πλείστον σπουδή πάνω στη υλική φθορά και τη μνήμη, την αλήθεια και το ψέμα – έννοιες που ο Κωστής Αντωνιάδης φαίνεται να δοκιμάζει στο σώμα της φωτογραφίας με την προειδοποίηση (ή ομολογία) πως στις φωτογραφίες του «οποιαδήποτε ομοιότητα με την πραγματικότητα ή άλλες εικόνες είναι αναπόφευκτη».

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

Αφίσες (1985-1986) | Τοιχογραφίες (1989)

Στην πρώτη ενότητα της έκθεσης με τίτλο Αφίσες (1985-1986) οι εικόνες των διαφημιστικών ταμπλό της Αθήνας αντικαθίστανται με πρόσωπα και σκηνές της καθημερινότητας. Πόσο διαφορετικά μοιάζουν αυτά τα πρόσωπα όταν παίρνουν τη θέση των εξιδανικευμένων προσώπων της διαφήμισης και πόσο αλλάζει η εικόνα της πόλης με την παρουσία τους στους δρόμους και τις γειτονιές της; Οι απεικονίσεις προσώπων και σκηνών της μυθολογίας ή της καθημερινής ζωής στους τοίχους ρωμαϊκών επαύλεων αποτέλεσε το σημείο εκκίνησης της σειράς Τοιχογραφίες (1989). Σε αυτή την ενότητα ο Κωστής Αντωνιάδης εισάγει για πρώτη φορά τη σκηνοθεσία της πόζας των μοντέλων, όπου τα πρόσωπα στέκονται ή χειρονομούν απηχώντας αναγνωρίσιμες σκηνές από τη ζωγραφική και τη γλυπτική. Το εννοιολογικό υπόβαθρο της τοιχογραφίας αποδίδει εδώ μια ιδιαίτερη αύρα στην ταπεινή όψη των προσώπων που εικονίζονται στους τοίχους ερειπωμένων κατοικιών της Αθήνας. Στην πρώιμη αυτή διαδικασία ένθεσης των φωτογραφιών, ο Κωστής Αντωνιάδης χρησιμοποίησε φωτογραφικές μηχανές μεγάλου φορμά, αυτοσχέδιες εκτυπωτικές μηχανές και φωτογραφικά υλικά, επιδιώκοντας την καλύτερη δυνατή ευκρίνεια που θα απέδιδε στις φωτογραφίες του την αληθοφάνεια του φωτογραφικού ντοκουμέντου.

Αφίσα-στα-Εξάρχεια-ΙΙ

Μυστικά (2012-2013) | Συλλογή (2012)

Στις ενότητες Μυστικά και Συλλογή, ο Αντωνιάδης χρησιμοποιεί πλέον την ψηφιακή τεχνολογία και επιχειρεί νέες προσεγγίσεις στη μελέτη της συνειρμικής εμβέλειας των φωτογραφικών εικόνων, σχηματίζοντας δύο φανταστικές συλλογές. Στα Μυστικά, πρόσωπα νέων αναδύονται μέσα από τις ξεθωριασμένες σελίδες, με εμφανή σημάδια φθοράς από το συχνό ξεδίπλωμα, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με την προέλευσή τους: ποια είναι αυτά τα πρόσωπα και σε ποια ιδιωτική τελετουργία συμμετέχουν οι εικόνες τους; Στη Συλλογή, οι ενθέσεις των προσώπων γίνονται σε γυάλινες πλάκες από τις οποίες έχει αφαιρεθεί το θέμα. Το υπόβαθρο είναι κι εδώ απογυμνωμένο από κάθε πληροφορία, εκτός από τα επίκτητα ίχνη του χρόνου. Ποια εμμονή οδηγεί τη συγκρότηση μιας τέτοιας φανταστικής συλλογής; Ποια αόρατα νήματα πλέκουν εδώ αφηγήσεις ανάμεσα σε πρόσωπα, αρχεία και εποχές;

Μυστικά-Ι

Ήρωες και Ηρωίδες (2012-2013)

Στη σειρά Ήρωες και Ηρωίδες, μετωπικά φωτογραφημένα πρόσωπα συσχετίζονται με πρωταγωνιστές από κλασικές τραγωδίες, όπερες και θεατρικά έργα. Αποσπάσματα των έργων, στην πρωτότυπη συνήθως γλώσσα, σχηματίζουν ένα κειμενικό βάθρο που στηρίζει την εικονική «προτομή», επιβεβαιώνοντας τη βαρύτητα της δημόσιας γλυπτικής (και του λόγου) για τη συλλογική μνήμη. Η ουδέτερη έκφραση, οι γυμνωμένοι ώμοι και το καλοσχηματισμένο πρόσωπο συναντούν τον Οθέλλο του Σαίξπηρ ή την Ελένη από τις Τρωάδες του Ευριπίδη, συγκροτώντας ένα αρχετυπικό, παράδοξο star-system. Αλλάζει η αύρα μιας μορφής όταν συνδεθεί με ένα επικό όνομα; Πού σταματούν οι δυνατότητες της φωτογραφίας να αναμιγνύει το πραγματικό με το επινοημένο;

Νέος-με-φανέλα

Fragments (2014)

Η ενότητα Fragments εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο φωτογραφικών έργων με τα οποία από το 1985 ο Κωστής Αντωνιάδης διερευνά συστηματικά την εικονογραφική φύση της φωτογραφίας. Στην ενότητα αυτή, τεμαχισμένα ανδρικά και γυναικεία σώματα, ενσωματω­μέ­να σε ξύλινο υπόστρωμα, συμπλέκονται και αυτονομούνται ως εικόνες προτείνοντας νέες αφηγήσεις. Στο The Drop (2014), η απεικόνιση του συμπλέγματος αρσενικού-θηλυκού προ­εκτείνεται σε ένα βίντεο διάρκειας 4΄ 50΄΄. Με εικονογραφική αναφορά στην απει­κόνιση της Μέδουσας, ένα ανδρικό και ένα γυναικείο πρόσωπο εμφανίζονται, μεταμορφώνονται και χάνονται σε μια συνεχή εναλλαγή, στην επιφάνεια μιας πέτρας βυθισμένης στο νερό.

Fragments II

Αλήθειες και Ψέματα (1991-2013)

Ιδιαίτερη θέση στο έργο του Κωστή Αντωνιάδη έχει η εγκατάσταση Αλήθειες και Ψέματα (1991-2013). Πρόκειται για ένα έργο το οποίο συγκροτήθηκε σε διάστημα είκοσι περίπου χρόνων από τρεις ενότητες που όλες αφορούν την οικογενειακή φωτογραφία. Στην πρώτη ενότητα, τις Μαύρες Φωτογραφίες (1991), ο Αντωνιάδης αντέγραψε και μεγέθυνε φωτογραφίες της στενής και ευρύτερης οικογένειας χωρίς καθόλου επεμβάσεις. Επέλεξε όμως πόζες ελαττωματικές, σφιγμένες, αλλόκοτες, που δεν επικύρωναν το προκατασκευασμένο σενάριο οικογενειακής ευτυχίας και κοινωνικής αφομοίωσης. Στην ενότητα Τετράδια (1995), προχωρά ένα βήμα πιο πέρα διεισδύοντας ψηφιακά στις οικογενειακές αναμνήσεις: στέκει αντίκρυ από τους γονείς του ενώ ποζάρουν, αγκαλιάζει τη μητέρα του από τη μέση, παρακολουθεί τον εαυτό του και τον αδελφό του να παίζουν. Στο πιο πρόσφατο μέρος (2012), οικογενειακά φαντάσματα –σε ύφος πνευματιστικής φωτογραφίας του 19ου αιώνα– έρχονται να ταράξουν τη γαλήνη του. Αλλού, σε μια εξίσου εμφατική προσφυγή στο φανταστικό, εικονίζει τον εαυτό του να ίπταται, ή μια θάλασσα να αψηφά προκλητικά τη βαρύτητα. Στην εγκατάσταση της σειράς αυτής, ο Αντωνιάδης συνταιριάζει αναμνήσεις, ψηφιακές ωριμάνσεις και ανοιχτές υπερβολές. Το πέπλο μυστηρίου που πλανάται εδώ επιτρέπει να αναλογιστεί κανείς το δαιδαλώδες μονοπάτι που χωρίζει, στις φωτογραφίες (και στις οικογένειες), τις αλήθειες από τα ψέματα.

Μετά τη δεκαετία του ’90 ακολούθησε μια περίοδος στην οποία η σχέση του Κωστή Αντωνιάδη με τη φωτογραφία βασίστηκε κυρίως στην επιμέλεια εκθέσεων και τη συγγραφή –αποστασιοποίηση που απέκτησε και ενεργητική μορφή: τραβούσε φωτογραφίες χωρίς να εμφανίζει τα φιλμ, ελπίζοντας ότι μια μελλοντική θέασή τους θα αποδεικνυόταν ελεύθερη συμφραζομένων, όπως όταν ανασύρει κανείς εικονικές αναμνήσεις από αρχεία αγνώστων. Από αυτή τη μικρή συλλογή ασπρόμαυρων φιλμ γεννήθηκε η εγκατάσταση με τίτλο Κενό Μνήμης (1981-2001).

Συνάντηση με τους γονείς μου

Μεταλλάξεις (2017-2018)

Η πιο πρόσφατη εργασία, που παρουσιάζεται στην έκθεση με τίτλο Μεταλλάξεις, αποτελεί προέκταση των ερωτήσεων που έχουν τεθεί και παλαιότερα από τον Κωστή Αντωνιάδη για τη σχέση της πραγματικότητας με την απεικόνισή της. Εδώ, υιοθετώντας τη μορφή φωτογραφικού δοκιμίου, ακολουθεί τις μεταλλάξεις που υφίσταται η απεικόνιση της πορείας των προσφύγων: από φωτογραφικό ντοκουμέντο στα μέσα επικοινωνίας μέχρι την ενσωμάτωσή της σε έργα τέχνης στους μουσειακούς χώρους. Ως αντικείμενα-ευρήματα αυτής της πορείας χρησιμοποιεί σανίδες πάνω στις οποίες είναι αποτυπωμένα πρόσωπα προσφύγων. Περιγράφοντας με σχολαστική επιμέλεια τη συλλογή, τον καθαρισμό, την μελέτη και την παρουσίασή τους ως πολύτιμων πλέον αντικειμένων τέχνης, μας καλεί να αναρωτηθούμε τι απομένει εντέλει σε αυτά από την πραγματική ιστορία που αναπαριστούν.

Μεταλλάξεις-ΧΙΙ

---

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Κωστής Αντωνιάδης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1949. Σπούδασε Φυσική στο ΑΠΘ και φωτογραφία στο Institut Français de la Photographie στο Παρίσι. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος του Φωτογραφικού Κέντρου Αθηνών (1979). Από το 1985 έως το 2018 είχε θέση καθηγητή στο Τμήμα Φωτογραφίας και Οπτικοακουστικών Τεχνών στo ΤΕΙ Αθήνας. Διετέλεσε διευθυντής του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης από το 2003 έως το 2005. Θεωρητικά και κριτικά κείμενά του για τη φωτογραφία δημοσιεύονται από το 1979 σε εικαστικά και φωτογραφικά περιοδικά. Έχει οργανώσει και επιμεληθεί πολυάριθμες εκθέσεις φωτογραφίας ελλήνων και ξένων φωτογράφων για λογαριασμό του Φωτογραφικού Κέντρου, του Διεθνή Μήνα Φωτογραφίας, του Γαλλικού Ινστιτούτου και του Φωτογραφικού Αρχείου του Μουσείου Μπενάκη στην Αθήνα. Έχει επίσης πραγματοποιήσει πολλές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό ενώ έργα του βρίσκονται σε ιδιωτικές και εθνικές συλλογές.

---

Εγκαίνια: Παρασκευή 14 Σεπτεμβρίου 2018 στις 20:30

Διάρκεια: 14 Σεπτεμβρίου 2018 – 11 Νοεμβρίου 2018

Ωράριο λειτουργίας: Από Τρίτη έως και Κυριακή: 10.30-18.00 Δευτέρα: κλειστά

Πληροφορίες: 2310 295 170 & 2310 295 177 καθημερινές 2310 295 150 τις ώρες λειτουργίας της έκθεσης

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ
Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης
Βίλα Καπαντζή – Λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας 108
Ταχ. Διευθ.: Τ.Θ. 50742, 54014 Θεσσαλονίκης 22