Αλέξανδρος Βρεττάκος – Παραμύθια και εφιάλτες από το Vevčani
English Version

Αναζητώντας στο διαδίκτυο πριν από οκτώ χρόνια ενδιαφέροντες φωτογραφικούς προορισμούς με θέμα τα καρναβάλια στα Βαλκάνια, γνώρισα το χωριό Vevčani. Από τότε το φωτογραφίζω ανελλιπώς κάθε χρόνο. Από την πρώτη κιόλας χρονιά γνωρίστηκα με τους κατοίκους του και με κάποιους γίναμε εξαιρετικοί φίλοι. Μεγάλη εντύπωση μου έκανε η φιλοξενία των κατοίκων. Παντού κεράσματα και ανοιχτές πόρτες.

Το καρναβάλι, που διεξάγεται κάθε χρόνο στα μέσα Ιανουαρίου, είναι παραδοσιακά συνδεδεμένο με το ξεκίνημα της νέας χρονιάς και τον εορτασμό των Βασίληδων. Μέσα από αυτό το τοπικό έθιμο διακρίνει κανείς τη μεγάλη αγάπη των κατοίκων για το χωριό τους. Όπως και μια δικαιολογημένη περηφάνια που «τα μοντέρνα χρόνια» δεν κατάφεραν να τους αλλάξουν και να τους απομακρύνουν από τις ρίζες τους. Είναι ένας τόπος που αντιστέκεται στις αλλαγές γιατί έχει αυτάρκεια. Μεγάλα προτερήματα για τις εποχές που διανύουμε.

Από την πρώτη ημέρα μου έκανε μεγάλη εντύπωση η μαζική συμμετοχή των κατοίκων στο παραδοσιακό τους καρναβάλι. Η παράδοση λέει ότι πρέπει να κατασκευάσουν μόνοι τις μάσκες τους τις οποίες με τη λήξη του καρναβαλιού θα τις κάψουν και θα απελευθερωθούν από τους ρόλους τους. Ο παραδοσιακός του χαρακτήρας και η αυθεντικότητα του δρώμενου με συνεπήραν. Προσπάθησα να διεισδύσω φωτογραφικά και να απομακρύνω τα κάδρα μου από την καθιερωμένη παρέλαση των καρναβαλιστών στον κεντρικό δρόμο. Επέμενα να απομονώνω στις φωτογραφίες μου τους μεταμφιεσμένους, προσπαθώντας να αναπαράγω την ατμόσφαιρα μυστηρίου και αινιγματικότητας που συναντούσα γύρω μου. Πολλοί επισκέπτες νομίζουν ότι όλα αρχίζουν και τελειώνουν με την παρέλαση. Αντιθέτως, όλα αρχίζουν πολύ νωρίτερα και τελειώνουν το απόγευμα της επόμενης μέρας. Κάποιες νυχτερινές φωτογραφίες μου δεν περιέχουν καρναβάλια πάρα μόνο σπίτια του χωριού. Τις εντάσσω στο ίδιο σώμα δουλειάς γιατί πιστεύω ότι έχουν αυτήν την απειλητική ατμόσφαιρα του καρναβαλιού. Τέλος, πιστεύω ότι για να απολαύσει κανείς το καρναβάλι του Vevčani πρέπει να δεχτεί την υπερβολή του και να σεβαστεί την ιστορία του.
Κάθε χρόνο στην περίοδο του καρναβαλιού 13 Ιανουαρίου πραγματοποιείται ένα φωτογραφικό workshop οκτώ ατόμων από μέρους μου στο συγκεκριμένο χωριό συνήθως από Έλληνες φωτογράφους

Bio
Ο Αλέξανδρος Βρεττάκος γεννήθηκε το 1964 στην Κοζάνη, όπου και ζει μέχρι σήμερα. Εργάζεται ως καθηγητής Φυσικής Αγωγής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Σπούδασε φωτογραφία το διάστημα 1986-89 στο Novi-Sad της Σερβίας. Δίδαξε φωτογραφία στη ΝΕΛΕ και στο ΙΕΚ Κοζάνης (τη δεκαετία του ’90) και την τελευταία τριετία στο ΙΕΚ Καστοριάς. Επίσης, το ίδιο διάστημα οργάνωσε τμήματα φωτογραφίας και δίδαξε σε διάφορα προγράμματα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Το 2003 δημιούργησε, σε συνεργασία με τον Δήμο Κοζάνης, το Φωτογραφικό Εργαστήρι «Φωτοδίοδος», όπου τα τελευταία είκοσι χρόνια διδάσκει αναλογική και ψηφιακή φωτογραφία. Έχει στο δυναμικό του 21 ατομικές εκθέσεις με διαφορετική θεματολογία.
Ιστοσελίδα : www.vrettakos.gr

Alexandros Vrettakos – Fairy tales and nightmares from Vevčani

Searching the internet eight years ago for interesting carnival-themed photo destinations in the Balkans, I came across the village of Vevčani, North Macedonia. Since then I have been photographing it continuously every year. From the very first year I got to know its residents and we became excellent friends with some of them. I was greatly impressed by their hospitality. Treats and open doors everywhere.

The carnival, held every year in mid-January, is traditionally associated with the start of the new year and the celebration of the name “Vassilis”. Through this local custom one can see the great love of the inhabitants for their village. As well as a justified pride that “the modern years” have not managed to change them and take them away from their roots. It is a place that resists change because it has self-sufficiency. Great assets for our times.

From the first day I was greatly impressed by the massive participation of the residents in their traditional carnival. Tradition says that they must make their own masks, which at the end of the carnival they will burn and be freed from their roles. Its traditional character and the authenticity of the carnival captivated me. I tried to infiltrate photographically and move my shots away from the established parade of carnival revelers on the main street. I insisted on isolating the disguised people in my photos, trying to reproduce the atmosphere of mystery and enigma that I encountered around me. Many visitors think that everything begins and ends with the parade. Instead, everything starts much earlier and ends in the afternoon of the next day. Some of my night photos do not contain carnivals but only village houses. I put them in the same body of work because I think they have this menacing carnival atmosphere. Finally, I believe that in order to enjoy the Vevčani carnival one must accept its excess and respect its history.
Εvery year during the Carnival period on January 13th, a photography workshop is held for eight people on my behalf in this particular village, usually by Greek photographers.

Bio
Alexandros Vrettakos was born in 1964 in Kozani, where he lives until today. He works as a teacher of Physical Education in secondary education. He studied photography from 1986-89 in Novi-Sad, Serbia. He taught photography at NELE and IEK Kozani (in the 1990s) and for the last three years at IEK Kastoria. Also, during the same period he organized photography classes and taught in various secondary education programs. In 2003 he created, in cooperation with the Municipality of Kozani, the Photography Workshop “Fotodiodos”, where he has been teaching analogue and digital photography for the last twenty years. He has 21 solo exhibitions with different themes.
Website : www.vrettakos.gr

Επιμέλεια στήλης: Δήμητρα Κίτσιου
(σε μια ιδέα του Θεόδωρου Στίγκα)

Αυτός που γνωρίζει να γράφει, γνωρίζει προφανώς και να διαβάζει.  Όποιος όμως τραβάει φωτογραφίες δεν γνωρίζει αναγκαστικά να τις ερμηνεύει

Vilem Flusser, Προς μια φιλοσοφία της φωτογραφίας

Στο photologio «μιλάμε για τη φωτογραφία» και ενδιαφερόμαστε για τον τρόπο ανάγνωσης των εικόνων καθώς και για τον παραγωγικό διάλογο.
Με το σκεπτικό αυτό έχουμε εγκαινιάσει τη νέα στήλη «1 διά 2 – Φωτογραφική διαλεκτική».

Σκοπός της στήλης είναι να δούμε μέσα από την ανάγνωση μας φωτογραφίας τις σκέψεις των προσκεκλημένων φωτογράφων, την άποψή τους για τη συγκεκριμένη φωτογραφία, τον τρόπο ανάγνωσής τους, τα συναισθήματα τους και γενικά ό,τι έχουν να πουν για τη συγκεκριμένη φωτογραφία, να διαπιστώσουμε τις τυχόν συγκλίσεις ή αποκλίσεις και να προάγουμε έτσι τον οπτικό εγγραμματισμό.

Μια φορά τον μήνα δύο φωτογράφοι, που συχνά έχουν και την ιδιότητα του δασκάλου φωτογραφίας, θα προχωρούν, παράλληλα και ανεξάρτητα, στην ανάγνωση μιας φωτογραφίας, που θα τους δίνεται.

Για σήμερα, φωτογραφία του Junku Nishimura, που δόθηκε προς “ανάγνωση” στους Αλέξανδρο Βρεττάκο και Μπάμπη Κουγεμήτρο.

Junku Nishimura

Αλέξανδρος Βρεττάκος
Ο Αλέξανδρος Βρεττάκος γεννήθηκε το 1964 στην Κοζάνη, όπου ζει μέχρι σήμερα. Εργάζεται ως καθηγητής Φυσικής αγωγής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Σπούδασε φωτογραφία το διάστημα 1986-89 στο Novi-Sad της Σερβίας. Δίδαξε φωτογραφία στα ΝΕΛΕ και στα ΙΕΚ Κοζάνης τη δεκαετία του ‘90. Επίσης το ίδιο διάστημα οργάνωσε τμήματα φωτογραφίας και δίδαξε σε διάφορα προγράμματα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Το 2003 δημιούργησε σε συνεργασία με το Δήμο Κοζάνης το Φωτογραφικό Εργαστήρι Φωτοδίοδος όπου μέχρι σήμερα διδάσκει αναλογική και ψηφιακή φωτογραφία. Έχει στο δυναμικό του είκοσι ατομικές εκθέσεις. Από το 2003 ασχολείται και με την ψηφιακή φωτογραφία κάνοντας αρκετούς πειραματισμούς για την καλύτερη κατανόηση των δυνατοτήτων της ψηφιακής εικόνας.
Ιστοσελίδα: www.vrettakos.gr

 Μπάμπης Κουγεμήτρος
Ο Μπάμπης Κουγεμήτρος γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και Φωτογραφία και Οπτικοακουστικά Μέσα στο ΤΕΙ Αθηνών. Από το 2017 μέχρι σήμερα συντονίζει το φωτογραφικό εργαστήριο του Δήμου Χαλανδρίου «Ο λόγος στην Εικόνα».
babiskouge@gmail.com
http://www.babiskougemitros.com

Η Serotonin cultural events management σε συνεργασία με το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης Easy Learning της Βίλλυς Κονδυλίδου, απευθύνει πρόσκληση συμμετοχής στο διαδραστικό σεμινάριο τεχνικής της φωτογραφίας “Εξερευνώντας το Μαγικό Κουτί”, που θα πραγματοποιηθεί για πρώτη φορά στην πόλη της Καβάλας, με τον καταξιωμένο σε Ελλάδα και Βαλκάνια φωτογράφο Αλέξανδρο Βρεττάκο, ο οποίος σπούδασε και διδάσκει επαγγελματικά φωτογραφία τα τελευταία 26 χρόνια.

5 διαδραστικά Σαββατοκύριακα για τις βασικές κι απαραίτητες λειτουργίες της κάμερας και τα “μυστικά” της ψηφιακής λήψης, όπου οι συμμετέχοντες δεν θα είναι απλά παθητικοί παρατηρητές, δεχόμενοι ακουστικά και μόνο τις γνώσεις που θα τους προσφέρουν, αλλά ταυτόχρονα θα εξοικειωθούν με τη χρήση της φωτογραφικής μηχανής και θ’ ανακαλύψουν τις δυνατότητές της, μέσα από φωτογραφικές πρακτικές ασκήσεις που θα γίνονται σε κάθε συνάντηση, σε εξορμήσεις στην πόλη και σε υπαίθριους χώρους και θα ολοκληρώνεται με την προβολή και τον σχολιασμό των φωτογραφιών των συμμετεχόντων και την καθοδήγησή τους από τον εισηγητή.

Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου θα δοθεί βεβαίωση παρακολούθησης από το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης Easy Learning της Βίλλυς Κονδυλίδου.

Διάρκεια σεμιναρίου: Νοέμβριος 2020 – Μάρτιος 2021

Για την επιβεβαίωση της συμμετοχής και την κράτηση της θέσης, οι ενδιαφερόμενοι θα χρειαστεί να συμπληρώσουν την αίτηση συμμετοχής, που μπορούν κατεβάσουν από τον ακόλουθο σύνδεσμο https://drive.google.com/file/d/1kZgs237lfUQ6_7Pp9ck2o4C5YPLcMH1w/view?usp=sharing και να την αποστείλουν με mail στο serotoninculturalevents@gmail.com

Για επιπλέον πληροφορίες και διευκρινήσεις: Αργυρίου Μαρία (6976600172, καθημερινά 11:00 με 14:00) ή στο serotoninculturalevents@gmail.com

Για τον εισηγητή:

Ο Αλέξανδρος Βρεττάκος σπούδασε και διδάσκει αναλογική και ψηφιακή φωτογραφία τα τελευταία 26 χρόνια. Έχει στο δυναμικό του δεκαεννέα ατομικές εκθέσεις. Δημιουργικά ανήσυχος φωτογράφος, ο Αλέξανδρος Βρεττάκος δημιουργεί τη δική του μικρή πραγματικότητα και δεν υπάρχει γι’ αυτόν στον κόσμο, πιο μαγικό κουτί από μια φωτογραφική μηχανή, η οποία κρατάει μέσα την τόσο σημαντική ζωή, ακίνητη, σιωπηλή, σαν ένα φίλτρο που ξεχωρίζει το περιττό από το αναγκαίο…

vrettakosalexandros.weebly.com/

“Η ζωή από μόνη της είναι τραγική. Κουβαλάει μέσα της λίγες στιγμές ευτυχίας, πολλές στιγμές δυσκολίας και ένα μεγάλο κομμάτι βαρεμάρας. Τελικά μας σφραγίζει όλους με τον θάνατο. Επειδή ακριβώς αυτή την τεκμηριωμένη πραγματικότητα δεν μπορώ να την δεχθώ θεωρώ ότι η  τελευταία ελπίδα μας είναι η προσπάθεια για δημιουργία. Δημιουργία λοιπόν σε αντίδραση του χάους και του τέλους”. Last Hope / Αλέξανδρος Βρεττάκος

“Ονειρεύεσαι, μετά ξυπνάς και τραβάς φωτογραφίες αντί για όνειρα” περιγράφει ο φωτογράφος Misha Gordin. Θέλω να ρωτήσω άν πιστεύετε πως η ύπαρξη είναι τελικά μια αιώνια επανάληψη σε μια συνεχή ροή;
Πολλές φορές περνάει αυτό από το μυαλό μου. Στη δουλειά μου «Αιώνια Επανάληψη»  (Eternal Recurrence) πραγματεύομαι την επανάληψη των κοινών γεγονότων στη ζωή των περισσοτέρων ανθρώπων, όπως είναι ο έρωτας, η απώλεια, η μετανάστευση και, τέλος, ο θάνατος. Είναι δέκα φωτογραφίες που κάθε μία έχει τον ανάλογο τίτλο.

Νομίζετε ότι ο φωτογράφος είναι ένας «αόρατος άνθρωπος» που τελικά ίσως μπορεί να κάνει ό,τι θέλει;
Όχι, δεν είναι αόρατος, μια χαρά ορατός είναι, απλά αόρατα είναι αυτά που έχει στο κεφάλι του μέχρι να μας τα αποκαλύψει με τις εικόνες του.

Alexandros Vrettakos – Free thoughts

Ένας άνθρωπος σε μια εικόνα θεωρείται πως είναι το κεντρικό αντικείμενο a priori. Κρύβοντας το πρόσωπό του δημιουργείται οπωσδήποτε ένταση αλλά του κλέβουμε την ψυχή κατά κάποιο τρόπο. Αυτός ήταν και ο αρχέγονος τρόμος απέναντι στην φωτογραφία και όχι άδικα τελικά…
Πράγματι, κρύβοντας το πρόσωπο δημιουργείς μια ένταση και ένα ερωτηματικό μέσα από αυτή την προσμονή της αποκάλυψής του. Μάλλον αναφέρεστε στη δουλειά μου «Χωρίς ταυτότητα». Δεν τη θεωρώ και τόσο πρωτότυπη σαν ιδέα γιατί έχει παίξει πολύ τα τελευταία χρόνια στην φωτογραφία αλλά μου άρεσε το project ως προσωπική άσκηση εξερεύνησης. Νομίζω πως η ψυχή έχει να κάνει με το πρόσωπο κατά κάποιο τρόπο. Αν δεν φωτογραφίσεις το πρόσωπο δεν μπορείς να κλέψεις την ψυχή του άλλου. (Μεταφορικά βέβαια αυτό)

Στο θέμα σας όμως για την αμαρτία το ανθρώπινο πρόσωπο είναι ξεκάθαρο και παρόν πέρα από κάθε αμφιβολία, καταδικασμένο να ζει…
 Όπως το λέτε: ο άνθρωπος είναι καταδικασμένος να ζει με τις αμαρτίες του, να τον βασανίζουν και να επαναλαμβάνονται σαν πράξη πολλές φορές. Τελικά οι περισσότεροι υποκύπτουμε στις εξαρτήσεις ή στις ανάγκες μας. Δύσκολα μπορούμε να πολεμήσουμε με τον εαυτός μας. Γι’αυτό και το άλμπουμ ονομάστηκε «Πτώσεις».

Alexandros Vrettakos – Taste the soil

Φωτογραφίζουμε για να αποδείξουμε ότι υπάρχουν και άλλοι κόσμοι και άλλες αλήθειες ή απλώς υπάρχει μόνο μία και μοναδική σκηνή ενός θεάτρου;
Νομίζω ότι ο καθένας μας φωτογραφίζει για δικούς του λόγους πολύ διαφορετικούς. Δεν υπάρχει αλήθεια στην φωτογραφία. Την χρησιμοποιούμε όμως σαν εργαλείο ψέματος για να αναφερθούμε σε μεγάλες αλήθειες. Σαν φωτογράφος χαρακτηρίζομαι για τον πλουραλισμό των θεμάτων μου. Μου αρέσει να αντλώ θέματα από τις περιπλανήσεις μου, τα ταξίδια και από την καθημερινότητα αλλά ταυτοχρόνως στήνω και εννοιολογικές φωτογραφίες. Συσχετίζω πολλά πράγματα της καθημερινότητάς μου με πιο προσωπικές μου ιδέες και πιστεύω ότι αυτό αποτελεί εξαιρετική πηγή δημιουργίας φωτογραφικών εργασιών. 

Το μόνο που δεν είναι μια φωτογραφία είναι ρεαλιστική. Τι σκέφτεστε πάνω σε αυτό;
Το πρωτογενές υλικό της δημιουργίας μας ως φωτογράφοι είναι η πραγματικότητα. Την τεμαχίζουμε με τα κάδρα των φωτογραφιών μας και φτιάχνουμε έναν δικό μας προσωπικό κόσμο. Όπως ανέφερα και πιο πάνω, παραμυθάδες είμαστε που υπαινισσόμαστε αλήθειες και όνειρα.

Alexandros Vrettakos – Quiet forest

Alexandros Vrettakos – Last hope

Φωτογραφίζοντας ανθρώπους και ομάδες τους δίνουμε την αξία που δικαιούνται. Είναι αυτό ένα χαρακτηριστικό που κάνει την τέχνη αυτή λιγότερο ταξική από άλλες;
Όλοι σήμερα φωτογραφίζουν. Η ψηφιακή τεχνολογία και το κινητό (smart) τηλέφωνο έφεραν την φωτογραφία κοντά στους περισσότερους ανθρώπους. Σε ένα πρώτο επίπεδο φαίνεται σαν κάτι πιο δημοκρατικό όπως λέτε. Αλλά δεν είναι έτσι. Το νιώθουν αυτό, αυτοί που αποφασίζουν να ασχοληθούν πιο σοβαρά μαζί της. Πάντως κατάλαβα ότι όσο βαθύτερα μπαίνει κάποιος στην καλλιτεχνική φωτογραφία τόσο το κοινό του μικραίνει. Θα σας παραπέμψω στην ρήση του Τσαρούχη (στην οποία συχνά αναφέρεται ο Πλάτωνας Ριβέλλης): «Η τέχνη είναι ένα σαλόνι. Πόσους να χωρέσει ένα σαλόνι;» Άρα η τέχνη παραμένει ταξική και πάντα έτσι θα είναι.

Alexandros Vrettakos – Sink high

Ο Alexey Titarenko έλεγε πως συμμεριζότανε αρχικά και κατόπιν προσπαθούσε να αποδώσει τα συναισθήματα των ανθρώπων που φωτογράφιζε στους δρόμους. Πώς νιώθετε σχετικά με αυτό;
Νομίζω ο Τιταρένκο φορτιζόταν από τα συναισθήματα του κόσμου και δημιουργούσε προσωπικούς φωτογραφικούς κόσμους που (σωστά) εξέφραζαν το κλίμα του θέματός του. Δεν με ενδιαφέρουν τα συναισθήματα γιατί είναι πολύ συγκεκριμένα και τελικά περιοριστικά στην περιγραφή τους. Οι περισσότεροι προσπαθούμε να προκαλέσουμε συγκίνηση μέσα από ένα έργο και όχι με τα συναισθήματα. Αυτά ξεφουσκώνουν γρήγορα ενώ η συγκίνηση είναι κάτι ακαθόριστο και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες. Προσπαθήστε να περιγράψετε με συναισθήματα αυτά που σας προκαλεί ένα έργο τέχνης ή μια φωτογραφία που σας αρέσει. Τότε θα δείτε πόσο μονοδιάστατα και φτωχά είναι απέναντι στην συγκίνηση, που εκπροσωπεί κάτι βαθύτερο.

Alexandros Vrettakos – Avoiding the pain

Στο θέμα σας «Ένα Βαλκανικό Γούντστοκ, ΓΚΟΥΤΣΑ» όντως κατ’ εμέ φωτογραφίζετε τη μουσική. Πώς το καταφέρατε αυτό;
Όταν ένας φωτογράφος φωτογραφίζει κάτι που του αρέσει πολύ, το αντιμετωπίζει με ειλικρίνεια και αυτό φαίνεται στο τελικό αποτέλεσμα. Το φεστιβάλ της Γκούτσας το δουλεύω δέκα έξι χρόνια. Από αυτή την εμμονή είναι αδύνατο να μην προκύψουν ενδιαφέρουσες  εικόνες που να μεταφέρουν το κλίμα.

Alexandros Vrettakos – Lost soul

Ο φωτογραφικός φακός έχει μυαλό τελικά; Ένα κλικ φθάνει για να ολοκληρώσει για εσάς την φωτογραφική διαδικασία;
Ο φακός είναι άψυχο εργαλείο για τους περισσότερους, γι’ αυτό και συχνά τον αλλάζουν. Ο φακός πρέπει να γίνεται το μάτι μας όταν φωτογραφίζουμε. Πρέπει να τον γνωρίζουμε τόσο καλά ώστε να κάνουμε κάδρο προτού σηκώσουμε τη μηχανή να δούμε μέσα από αυτόν. Πίσω από τον φακό είναι ο εγκέφαλος του φωτογράφου, αλλά ούτε και αυτός με την ευφυία του και την πονηριά του είναι αρκετός, θέλει μια σύνδεση με την ψυχή του δημιουργού για να εκφραστεί. Για να απελευθερωθεί. Η φωτογραφία δεν είναι μόνο μια  διαδικασία, είναι μια κατάσταση στην οποία μπαίνει κάποιος παίρνοντας την μηχανή στα χέρια του για να φωτογραφίσει. Γι’ αυτό και επιμένω στους μαθητές μου να μην φωτογραφίζουν με το κινητό τηλέφωνο. Χάνουν όλη την απόλαυση της διαδικασίας για να μπούν στη ζητούμενη κατάσταση. Δεν είναι θέμα μυαλού. Είναι θέμα εμμονικής έκφρασης μέσα από την εικόνα.

Alexandros Vrettakos – Tied to the destiny

Alexandros Vrettakos – Drive me to the light

Η χρήση του ΑΜ στην φωτογραφία εξωθεί τον δημιουργό στην φόρμα εξ ίσου όσο τον οδηγεί και στην αταξία;
Δεν είναι θέμα ασπρόμαυρου ή φόρμας. Είναι θέμα σύνθεσης. Δηλαδή κάδρου. Νομίζω ότι τα πάντα στην φωτογραφία είναι θέμα κάδρου, δηλαδή και πάλι σύνθεσης. Βέβαια εκεί είναι και άλλοι παράγοντες όπως το φως, η στιγμή, κλπ. αλλά όλα αυτά για μένα τελικά λειτουργούν μέσα από ένα πετυχημένο κάδρο. Αυτό θα αναδείξει το θέμα μας, όπου  τα μορφολογικά και εννοιολογικά στοιχεία θα συσχετιστούν. Θα ανοίξουν διαλόγους θα δημιουργήσουν συσχετισμούς, υπερβάσεις για να οδηγηθούμε τελικά στον σουρεαλισμό. Αν μείνουν τα πράγματα «γήινα» παραμένουμε και εμείς σε μια απλή περιγραφή. 

Φαντάζεστε το μέλλον στην φωτογραφία ή απλά το περιμένετε;
Δεν φαντάζομαι τίποτα για το μέλλον και δεν μπορώ να περιμένω τίποτα. Λέω να αρπάξω τη μηχανή μου και να πάω για φωτογραφίες…

Ο Αλέξανδρος Βρεττάκος γεννήθηκε το 1964 στην Κοζάνη, όπου ζει μέχρι σήμερα. Εργάζεται ως καθηγητής Φυσικής αγωγής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Αποφοίτησε  σχολή φωτογραφίας “ Branko Bajic ” στο Novi-Sad της Σερβίας, το 1988. Δίδαξε φωτογραφία στα ΝΕΛΕ και στα ΙΕΚ Κοζάνης τη δεκαετία του ‘90. Επίσης το ίδιο διάστημα οργάνωσε τμήματα φωτογραφίας και δίδαξε σε διάφορα προγράμματα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Το 2002 δημιούργησε σε συνεργασία με το Δήμο Κοζάνης το Φωτογραφικό Εργαστήρι Φωτοδίοδος όπου τα τελευταία δεκαοκτώ  χρόνια διδάσκει αναλογική και ψηφιακή φωτογραφία.

Ιστοσελίδα : www.vrettakos.gr

https://www.facebook.com/vrettakosalexandros

Ο φωτογράφος και δάσκαλος φωτογραφίας Αλέξανδρος Βρεττάκος μας χαρίζει 4 + 1 φωτογραφίες και εμείς ακολουθούμε τις σκέψεις του…

Ανασύρει από το προσωπικό του αρχείο αγαπημένες του φωτογραφίες και μας τις παρουσιάζει μαζί με ιδιαίτερα μύχιες σκέψεις…

Αλέξανδρος Βρεττάκος

ΠΤΩΣΕΙΣ
Πάντα η αμαρτία απασχολούσε το μυαλό μου και μέσα από την Ορθόδοξη πίστη μου αλλά περισσότερο από την σχέση της με την συνείδηση μου. Γιατί να μην μπορούμε να ελέγξουμε τον μηχανισμό των αμαρτωλών μας πράξεων αφού συνειδησιακά διαφωνούμε με αυτές. Μήπως οι περισσότεροι άνθρωποι τελικά από μόνοι μας είμαστε αδύναμοι να ξεφύγουμε από την φύση μας που συνδέεται με την πτώση μας από τον κήπο της Εδέμ? Μήπως τα μήλα των πειρασμών και των πράξεων του παρελθόντος περιφέρονται συνεχώς γύρω μας, προκαλώντας και υπενθυμίζοντας σκοτεινές πλευρές του εαυτού μας? (Βρεττάκος Αλέξανδρος)

Αλέξανδρος Βρεττάκος

Σαν να περίμεναν κάτι που δεν ήρθε ποτέ!
Η παλιά Χαραυγή από την πρώτη μέρα που την επισκέφτηκα το 1990 αποτέλεσε για μένα ένα φωτογραφικό περιβόλι. Οι κάτοικοι την εγκατέλειψαν εξαιτίας της ΔΕΗ που απαλλοτρίωσε το χώρο για την εξόρυξη του λιγνίτη. Δεν θα ξεχάσω την πρώτη μου επίσκεψη στο χωριό. Πλησίασα και πάρκαρα στην άκρη του χωριού, ζώθηκα τον φωτογραφικό μου εξοπλισμό και ξεκίνησα να φωτογραφίζω τα σπίτια και τους δρόμους. Το χωριό φαινόταν να είναι έρημο εδώ και πολύ καιρό. Ίσως για καμιά πέντε-έξι χρόνια. Έμοιαζε σαν να είχε πέσει βόμβα υδρογόνου που εξαφανίζει κάθε ζωντανό οργανισμό στην γύρω περιοχή αφήνοντας τα κτίρια ανέπαφα. Δεν άκουγες παρά μόνο το βουητό των ταινιόδρομων με τα ράουλά τους να στριγγλίζουν πού και πού. Η αίσθηση ενός θεατρικού σκηνικού ήταν έντονη όπου και να γύριζες το βλέμμα. Όλα ήταν εκεί, η πλατεία, το σχολείο, η αγορά, η εκκλησία. Κανείς όμως, η κάθε γωνία επιβεβαίωνε την απουσία των ανθρώπων. Μα όχι, να όπου στη γωνιά του μοναδικού πρατηρίου του χωριού κάθονται δυο άτομα. Πλησιάζω και χαιρετώ. Καμία αντίδραση όμως, ούτε που κουνήθηκαν τα βλέμματα τους. Νιώθω να συμβαίνει κάτι που δεν μπορώ να κατανοήσω. Διακριτικά σηκώνω τη μηχανή και τραβάω μερικές εικόνες. Και πάλι καμία αντίδραση. Απομακρύνομαι σιγά-σιγά γεμάτος ερωτηματικά. Γιατί άραγε με αγνόησαν, γιατί δεν αντέδρασαν στην παρουσία μου, από τη στιγμή που ήμασταν οι μοναδικοί άνθρωποι στην γύρω περιοχή. Μήπως θύμωσαν, μήπως φοβήθηκαν; Μα ήταν σαν να μην υπήρχα για αυτούς. Τίποτα δεν διαγραφόταν στα πρόσωπά τους. Σταμάτησα και τους έριξα μια τελευταία ματιά από μακριά. Καμία απολύτως αλλαγή. Ακίνητοι στις θέσεις τους, σαν να περίμεναν κάτι που δεν ήρθε ποτέ. Μετά από μέρες συναντήθηκα στην Κοζάνη με κάποιον γνωστό μου που καταγόταν από την Χαραυγή. Τώρα πλέον έμενε στο καινούργιο του σπίτι, στο νέο χωριό, κάπου είκοσι χιλιόμετρα μακριά από το παλιό. Του διηγήθηκα την παράξενη συνάντηση μου όταν φωτογράφιζα. Έκανε μια γκριμάτσα και μου εξήγησε ότι αυτοί ήταν οι δύο τρελοί του χωριού τους που ήταν και αδέρφια. Ποτέ δεν μπόρεσαν να προσαρμοστούν και να μείνουν στο νέο χωριό. Από μόνοι τους με τα πόδια γυρνούσαν πίσω στο παλιό, όσες φορές και αν οι κάτοικοι τούς επέστρεφαν στο καινούργιο.

Αλέξανδρος Βρεττάκος

Από τότε πάντα όταν κοιτώ τις φωτογραφίες που τους τράβηξα, ένα πικρό συναίσθημα μελαγχολίας μου έρχεται. Άραγε τι να απέγιναν. Για κάποιο διάστημα οι καρέκλες τους έχασκαν άδειες στην γωνιά. Με το χρόνο εξαφανίστηκαν και αυτές μαζί με τις παλιές αντλίες του πρατηρίου, όπως και πολλά άλλα στην παλιά Χαραυγή! (Βρεττάκος Αλέξανδρος)

Αλέξανδρος Βρεττάκος

Πώς προέκυψαν οι «μυθοβραχίες»
Μερικά πράγματα στη ζωή μας προκύπτουν τυχαία. Καθώς επεξεργαζόμουν κάποιες φωτογραφίες βράχων στον υπολογιστή μου, ανακάλυψα ότι, διπλασιάζοντάς συμμετρικά με την τεχνική του καθρεπτισμού, παρουσιάζονταν παράξενες μορφές σε κάποιες από αυτές. Αυτό μου προκάλεσε έναν στιγμιαίο φόβο, αλλά και το ενδιαφέρον να ερευνήσω πιο σοβαρά το φαινόμενο, με αποτέλεσμα εδώ και ένα χρόνο να αναζητώ και να φωτογραφίζω βράχια γύρω από την Κοζάνη. Σ’ αυτές τις φωτογραφικές μου περιπλανήσεις, βρέθηκα σε σημεία της περιοχής πολύ ιδιαίτερα Εντόπισα παράξενους τεράστιους βράχους σε σημεία που δεν μου φαινόταν εντελώς φυσική η παρουσία τους, εγκαταλελειμμένα λατομεία με σπασμένες κοτρόνες που κάποιος σαν να επέστρεψε στο φυσικό τους περιβάλλον, μυστικές λίμνες σε χαράδρες και βράχους που ήταν αδύνατο να υποψιαστεί κανείς την ύπαρξή τους καθώς ξεπρόβαλλαν από το πουθενά. Οι μορφές και τα όντα που προκύπτουν από τον συμμετρικό διπλασιασμό της εικόνας τους εναρμονίζονται απολύτως με την ελληνική μυθολογία περί Τιτάνων, Γιγάντων, Κυκλώπων και Εκατόγχειρων. «Η Γη όσο και αν παρακαλούσε τον Ουρανό να αφήσει τα παιδιά της, αυτός της απαντούσε ότι “δεν ήθελε παιδιά τέρατα”! Και άλλα παιδιά να γεννούσε, σκεφτόταν, την ίδια τύχη θα είχαν κι αυτά… θα τα πετούσε στα Τάρταρα !» Η ενασχόλησή μου με τους βράχους με έκανε να καταλάβω το πόσο ευάλωτος και μικρός είμαι απέναντι τους, σαν άνθρωπος, σαν ιστορία, σαν ύλη. Κάποιες φορές έχω την αίσθηση ότι σε ανταπόδοση του χρόνου που τους αφιέρωσα αποφάσισαν να μου δωρίσουν αυτές τις ενδιαφέρουσες εικόνες που κρύβουν μέσα τους! (Βρεττάκος Αλέξανδρος)

Αλέξανδρος Βρεττάκος

ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ
Δεν είναι καμιά φοβερή φωτογραφία και μπορεί από κάποιους να θεωρηθεί και κλισέ, όμως εγώ πλήρωσα το τίμημα για να την βγάλω και αυτό από μόνο του την κάνει ξεχωριστή για μένα. Ήμουν λοιπόν στο καρναβάλι της Εράτυρας και ψάχνοντας για ενδιαφέρουσες εικόνες κατέληξα να τραβάω χαμηλά πλάνα τους τρομπετίστες ελπίζοντας ότι η ιδιαίτερη γωνία λήψης θα μου δώσει το κάτι παραπάνω για μια εντυπωσιακή φωτογραφία. Επέλεξα λοιπόν τον καταλληλότερο εμφανισιακά οργανοπαίκτη και χώθηκα, χαμηλώνοντας μπροστά του με σηκωμένη τη μηχανή μου σχεδόν κάθετα πάνω από το κεφάλι μου. Αυτός με την σειρά του θέλοντας να βοηθήσει την κατάσταση σήκωσε την τρομπέτα του ψηλά να παίξει πιο πανηγυρικά κολακευόμενος και λίγο που κάποιος φωτογράφος ασχολείται μαζί του. Νιώθω λοιπόν ότι έχω ένα ενδιαφέρον πλάνο που δεν πρέπει να χάσω. Αρχίζω να διορθώνω την φωτομέτρησή μου έχοντας απέναντι μου αυτό το κόντρα φως του ουρανού, δημιουργώ το κάδρο μου, επιλέγω προσεκτικά την εστίασή μου και είμαι έτοιμος να απελευθερώσω το κλείστρο όταν αντιλαμβάνομαι ότι από το χείλος της τρομπέτας αρχίζουν να κρέμονται σάλια του τρομπετίστα ακριβώς πάνω από το πρόσωπο μου ! Αστραπιαία περνούν από το μυαλό μου δύο επιλογές : ή τραβιέμαι πλάγια και γλυτώνω με κίνδυνο να χάσω τη φωτογραφία ή επιμένω στο κάδρο πατώντας το κουμπί και γρήγορα την κάνω αφού πάρω την εικόνα. Επιλέγω το δεύτερο. Δυστυχώς όμως οι σταγόνες ξεκινάνε την πτώση τους και ένα ανατριχιαστικό σπλιάτς ακούγεται δυνατά μέσα μου νιώθοντας το κρύο υγρό στο κέντρο του μετώπου μου! Πάτησα το κουμπί του κλείστρου μερικά δέκατα του δευτερολέπτου μετά, και σηκώθηκα αμέσως με σκυμμένο το κεφάλι να μην τρέξουν τα σάλια και στο υπόλοιπο πρόσωπο μου. Σκουπίστηκα γρήγορα με το μανίκι μου και κοίταξα τον παππού που κουνούσε χαρούμενα και ρυθμικά την τρομπέτα στο αυτί μου. Φυσικά δεν κατάλαβε τι είχε συμβεί και εγώ συνειδητοποίησα για ακόμα μια φορά ότι τίποτα δεν γίνεται χωρίς το ανάλογο κόστος. Δεν επέτρεψα το μυαλό μου να επεξεργαστεί άλλο το συμβάν, προτίμησα να χωθώ πάλι μέσα στη γιορτή συνεχίζοντας να φωτογραφίζω. (Βρεττάκος Αλέξανδρος)

Gibert Garcin

Αρκετοί είναι οι φωτογράφοι των οποίων θαυμάζω την δουλειά τους ένας από αυτούς είναι και ο Gilbert Garcin. Αρχισε σε μεγάλη ηλικία την φωτογραφία και εντάσσεται στο Σουρεαλιστικό της κομμάτι. Πολλές φωτογραφίες χρησιμοποιούνται σε βιβλία ψυχολογίας. Φωτογραφίζει τον εαυτό του ή την γυναίκα του ή και τους δύο μαζί. Παραθέτω μια από τις αγαπημένες μου φωτογραφίες του. Με αυτή του την φωτογραφία θέτει ερωτήματα που αφορούν την σχέση των δύο φύλων ανδρός – γυναικός. Πχ. την διαφορετικότητα, την συμβίωση , την απόσταση, την οικειότητα, την αποξένωση, το αναπόφευκτο, την επικοινωνία, τον έρωτα, τον χρόνο, την φύση, την προσπάθεια, το τέλος και άλλα πολλά. (Βρεττάκος Αλέξανδρος)

Info:
Γεννήθηκε το 1964 στην Κοζάνη, όπου ζει μέχρι σήμερα. Εργάζεται ως καθηγητής Φυσικής αγωγής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Το 1988 αποφοίτησε από τη σχολή φωτογραφίας «Branko Bajic» στο Novi-Sad της Σερβίας. Δίδαξε φωτογραφία στα ΝΕΛΕ και στα ΙΕΚ Κοζάνης τη δεκαετία του 1990. Το ίδιο διάστημα οργάνωσε τμήματα φωτογραφίας και δίδαξε σε διάφορα προγράμματα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Το 2002 δημιούργησε σε συνεργασία με το Δήμο Κοζάνης το Φωτογραφικό Εργαστήρι «Φωτοδίοδος», όπου μέχρι σήμερα διδάσκει φωτογραφία. Έχει κάνει δεκαεννέα ατομικές εκθέσεις. Είναι μέλος του «Φωτογραφικού Κύκλου» από το 2014.
www.vrettakos.gr

Εκθέσεις
1999 Νοέμβριος Ατομική έκθεση με θέμα «Passing by».
Φωτογραφικό Kέντρο Θεσσαλονίκης
2008 Νοέμβριος Συμμετοχή σε ομαδική έκθεση στην Photobiennale του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης με θέμα «Χρόνος».
2010 Απρίλιος Ατομική έκθεση στην Photobiennale του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης με θέμα «Μια Χαραυγή στην Δύση της» 2011 Φεβρουάριος Ατομική
2011 Οκτώβριος Ατομική έκθεση με θέμα ‘Μυθοβραχίες’ στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης Contrast / Αντίθεση.
Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τράπεζας στη Θεσσαλονίκη
2012 Ιούνιος Έκθεση Φωτογραφίας με θέμα «Πάμε απέναντι»
(διοργάνωση: ΕΣΗΕΜ-Θ) Λαογραφικό Μουσείο Κοζάνης
2013 Μάρτιος Έκθεση φωτογραφίας με θέμα «Φωτογραφίζω» μαζί με τον Πλάτωνα Ριβέλλη στον εκθεσιακό χώρο του Δήμου Κοζάνης.
2014 Ιούλιος Ατομική έκθεση στην Photobiennale του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης με θέμα τον «Λόγο» .